Gündüz rüyası

Kamu görevlerine ait makamların çoğu lider koltuklarıdır. Ancak bu koltuklara oturanlar seçilmeyip atandıklarından, koltuğun kaderi atayana ve tesadüfen gelip oturana bağlıdır. Tesadüfen iyi bir lider atanırsa o koltuğa -ki bu bizde nadiren görülürkoltuk başarılı bir dönem geçirir. Zavallı İstanbul ve onun valilik koltuğu da beş yıldır pek talihsiz bir dönem yaşıyor. Valinin görev tanımı nedir? Vali, "İlin her yönden genel idare ve genel gidişini düzenlemek ve denetlemekten sorumludur. İl sınırları içinde bulunan genel ve özel bütün kolluk kuvvet ve teşkilatının amiridir. Suç işlenmesini önlemek, kamu düzen ve güvenini korumak için gereken tedbirleri alır..." Bunlar valinin görevlerinden bazıları. Peki bizim valimizin görev tanımı nedir? Tam bir muamma! Perşembe günü Maslak'tan Nişantaşı'na gelmeye çalıştığım dört saat boyunca arabanın içinde düşünmek için çok vaktim oldu. Varabildiğim tek manalı sonuç da şu oldu: Bizim valinin düşünmek için hiç vakti yok! Yönetici koçluğu yaparken pek çok değerli iş liderinin, nasıl karar aldığına ve işlerini nasıl yönettiklerine tanık oluyoruz. Hepsi birbirinden farklı da olsa işin 'abc'si hep aynı: Öncelikleri belirle, planlama yap, kaynakları yönlendir, delege et, doğru gittiğinden emin olmak için izle ve denetle. Başarısız olursan da süreci gözden geçirip yenile. Bizim valinin zihninde bu işlem iki adımlı sanırım: Tek öncelik belirle ve tüm kaynağı ona ayır. "İran Cumhurbaşkanı gelecek, güvenlik önlemi al, bütün polisler sokağa..." Kaos! Geçen yıl 1 Mayıs'ta trafiği ve sokağa çıkan herkesi perişan etti, bu sene süreci gözden geçirdi mi? Hayır, yine aynı felaket yaşandı. Süreci gözden geçirdi mi? Hayır! Cuma günü İran Cumhurbaşkanı geldi, yine felaket. Ülkenin kalbi Ankara, beyni de İstanbul. 17 milyon insan yaşıyor bu şehirde. İki gün boyunca hepsi kendisini değersiz hissetti. Hayatları, hakları, zamanları ve varlıkları değersizleştirildi. Ne önceden bilgilendirme ne de yol kesilirken bir açıklama yapıldı. Polis, bir araca "dur" dedi, dört saat sonra da "geç!" Bir araca "dön geri" dedi ama neresi açık, nereden gidilebilir belli değil . Havaalanını kapadı ne yolcusu ne de pilotu gidebildi uçağa. Toplantıya, çocuğunu karşılamaya gidenler, cenazeye yetişecekler vs. engellendi, geciktirildi. Hepsinin hayatı önemsiz. Trafiği kesmek kolay. Ya ambulans içinde kalp krizi geçirenler? Ayırım yok herkes beklesin! Tek öncelik var ve tüm kaynaklar oraya ayrılmış. Değil şehir, bakkal yönetemezsiniz böyle ama bu Vali, beş yıldır yönetiyor işte. Başına bir şey gelmiyorsa neden gözden geçirip düzeltsin ki? Yüzyılın başında bilim adamı Skinner'ın fare deneylerinden biliyoruz ki en basit öğrenme şekli, "operant koşullama yani ödül - ceza" ile oluyor. Ödüllendirdiğin davranış güçlenerek devam ediyor, cezalandırdığın zayıflayarak yok oluyor. Muhtemelen bizim Vali, her felaket gününden sonra bir 'ödül' alıyor. Şikayet etmek kolay tabii, ne yapacaktı peki zavallı adam? Üstelik misafir için de suikast söylentileri çıkmışken. Şahane bir fikrim var. Diyecekti ki: "Sayın misafirimiz, güvenliğiniz için çok gizli ve özel bir yöntem planladık. Üstelik inanın sizin için de daha iyi. Bu koca Mercedes'in içinde, çevre yolunda bir saat yol gideceğinize üstelik hayatlarını felç ettiğimiz için çok öfkeli olan halkımızın da yol boyunca tepkilerini çekeceğinize sizi, Ataköy Marina'dan Çırağan Sarayı'na, devlet büyüklerimizin arkadaşı Fettah Tamince'nin yatına bindireceğiz. Yeni getirttik Göcek'ten zaten. Böylece hem efil efil boğaz havası alırsınız -ki dünyada başka hiçbir şeye benzemez- hem güvende olursunuz hem de çabucak gidersiniz. Ben de gidip önce halkımdan özür dileyeyim sonra istifa edeyim. Bu arada da önce odamın kapısını bir süre kapatıp biraz düşüneyim 'ben nerde hata yaptım' diye. Bir de yeni gelecek valiye, süreçleri gözden geçirmesi için not yazayım..."