| |
 |
|
 |
| |
| |
| |
Tasarımcının sihirli eli üretim bandına değdi
Ürünlerini bir arzu nesnesine dönüştürmek isteyen üreticiler, ünlü tasarımcıları transfer ediyor. Motorola ve Dolce&Gabbana, LG ve Prada bu trendin ilk örnekleri arasında.
Paris'teki lüks tüketim ve moda endüstrisi için yetenekler keşfeden beyin avcısı Floirane de Saint Pierre, son bir iki yıldır ilginç bir şey fark etmektedir. Sık sık bazı alakasız şirketler kendisine başvurarak kreatif direktörlük pozisyonu için yetişmiş birilerini aradıklarını haber veriyorlardır. Ki bu şirketlerin kreatif direktörlük işiyle kast ettikleri, marka imajı tasarımı, pazara sunulacak ürünün geliştirilmesi hatta mağaza dizaynıdır. O da saha araştırmalarını bu mesleğin yaratıcısı durumundaki moda evlerinden ziyade çanta markaları, çorap üreticileri, mücevher ve ev tekstili firmalarına yönelik yoğunlaştırır. Tam da aynı dönemlerde Silas Grant adlı bir başka danışman, telefon modellerinin trend içeriğini geliştirecek yaratıcı beyinler bakınan Nokia'nın tasarım ekibine yeni isimler katmak üzere Buddhist Punk ve Tsubi gibi moda markalarının yaratıcı ekipleri arasında 'derin araştırmalar' yapmaktadır. Derken mücevherat cephesinden de aykırı bir açıklama gelir. Ünlü mücevher markası De Beers'in CEO'su, "üretim yapıyorum diyen bir firmanın mutlaka bulundurması gerekiyor" diye tanımladığı kreatif direktörlük için yetenek avına çıktıklarını duyurur. Financial Times'da yakın zamanda yayımlanan bir araştırmada anlatıldığına göre görünen o ki, moda dünyasına özgü bir strateji artık ürün geliştirme dünyası için de geçerli. 'Çanta efekti' de denilen bu değişim, şirketlerin iş yapma şeklini olduğu kadar müşteri davranışlarını da değiştirme gücüne sahip ve kısaca şöyle özetleniyor: Basit bir ürünü alıyorsunuz, ona biraz akıllı bir tasarım enjekte ediyorsunuz, daha sonra bu tasarım üzerinde düzenli olarak değişiklikler yapıyorsunuz, ardından ürünü basit bir fonksiyonu yerine getiren meta olmaktan çıkarıp arzu nesnesine dönüştürüyorsunuz. Haberde lüks tüketim araştırmaları firması Sterling International'ın yöneticilerinden Michael Boroian'ın şu çarpıcı tespitine de yer veriliyor: "Tasarım, bir objeyi seri üretim kategorisinden çıkararak bir yaşam stili ikonuna dönüştürüyor. Ve bu da satın alma davranışlarında derin değişimlere sebep oluyor. Söz konusu olan bir kolye, bir çanta, bir porselen takımı hatta bir çamaşır makinası olsun fark etmez, bu strateji alışverişi pragmatik bir yatırım olmaktan çıkarıp dürtülerle yönetilen akıldışı bir arzu doyurma eylemine dönüştürüyor". Bunun içindir ki, otomobilden cep telefonlarına, kristal aksesuarlardan yatağa kadar üretim yapan hemen her alanda artık bir moda tasarımcısının el izlerine rastlamak mümkün. Moda dünyasında ortaya çıkan bu eğilim, yeni gibi görünse de tohumlarının 90'ların sonunda atıldığı söylenebilir. O yıllarda basit bir el çantasını kadınlar için bir fenomen haline getiren Tom Ford, Miuiccia Prada, Louis Vuitton ve Marc Jacobs gibi ünlü marka ve tasarımcılara moda dünyası çok şey borçlu. Geride bıraktığımız yıllar ise modanın yollarını diğer sektörlerle kesiştirmeye devam etti. Örneğin tişörtleriyle ünlü New York merkezli Buddhist Punk ve jean markası Tsubi için kreasyonlar hazırlayan tasarımcı Silas Grant, endüstriyel sektörlerde de söz sahibi olan ilk modacılar arasında. Nokia'nın yeni çıkacak modellerinin tasarımını üstlenen ekipte yer alan Grant'i işe alma fikri ise piyasaya yeni sürülecek telefonları, herhangi bir üründen öte ve birer trend haline getirme hedefi olmuş.
'Küçük düşürücü' De Beers'de yönetim el değiştirdikten hemen sonra koltuğa oturan yeni genel müdür Guy Leymarie'nin, daha önce hiçbir mücevher şirketinin aklına gelmemiş bir kararı hayata Motorola, yeni cep telefonumodelleri için ünlü ikili Dolce&Gabbana'ya danışıyor. geçirerek ekibe bir de kreatif direktör dahil etmesi, diğerleri tarafından 'küçük düşürücü' bir davranış olarak nitelendirildi ilk önceleri. Aslında bunda şaşıracak ir şey yoktu. Zira İngiliz asıllı pazar araştırmaları şirketi Ledbury Research'ün, yıllık kazancı 200 bin doların üzerinde olan aileleri baz alarak yaptığı araştırmaya göre, en büyük harcamalar dekorasyona ve ev mobilyalarının yenilenmesine yapılıyor. Açıkça görülüyor ki, satın alınan en basit ev eşyası bile, içine tasarım detayı enjekte edildikten sonra herhangi bir ürün olmaktan öte en iddialı tanımıyla tutkunun vücut bulmuş hali olarak kabul görüyor.
CEO'dan yüksek maaş Değişen bu tüketici davranışları yalnızca üreticilerin değil, farklı alanlarda çalışma imkanı bulan tasarımcılar için de memnuniyet verici. Moda dünyasının profesyonel isimleri artık geleneksel alanların dışında hemen hemen her sektörde çalışma ve kariyer yapma imkanı buluyor. Tabii hayal edemeyecekleri yüksek ücretler talep ederek... Londralı bir hukuk firması olan Mischon de Reya, yalnızca tasarım dünyasındaki meselelere dönük danışmanlık yapmak amacıyla özel bir bölüm kurdu. Şirketin ticari anlaşmalar uzmanı Daniel Naftalin, kreatif direktörlerin bu şirketlerden ciddi rakamlar aldığına dikkat çekiyor. Öyle ki ürünler hakkında son sözü söyleyen bu isimler, kimi şirketlerde CEO düzeyinde maaş alıyor. Her ne kadar şirketler bunu bir sır gibi saklamaya çalışsa da... Peki yaratıcıları bu kadar popüler kılan ne? Çünkü günümüzde hemen hemen her şirket, basit bir ev eşyasından bir moda akımı yaratacak ürünlere kadar her alanda çeşitliliğin ve farklılığın kar getireceğine inanıyor. En basit bir ürün için bile rakibi tasarım Silas Grant, telefon modellerinde trend yaratacak beyinleri Nokia'nın tasarım ekibine katan danışman olarak tanınıyor. silahıyla vurmaya çalışıyor. Tabii sürekli yükselen kar grafikleri de bir başka motivasyon unsuru. Düğün kıyafetleri için hazırladığı kreasyonlarıyla tanınan modacı Vera Wang'in gün gelip Amerikalı yatak firması Serta için tasarımlar yapabileceği kimin aklına gelirdi? Ancak Wang'in başında bulunduğu kreatif ekibin, satışlara kısa zamanda tavan yaptırması, bir kreatif direktörle çalışma fikrinin iyi olduğunu diğer şirketlerin de aklına sokmaya yetti.
Motorola'dan itiraf Örneğin Amerikalı mimar Michael Graves'in tasarım firması Alessi için yaptığı bir iş, size yeni bir çay demliği almak için para harcatmayı başarabilir. Nitekim dünyaca ünlü kristal şirketi Swarovski de, 2002 yılından bu yana avizelerin tasarımları için kreatif direktörlerle çalışıyor. Motorola ve Dolce&Gabbana, LG ve Prada, Giorgio Armani ve Mercedes Benz işbirlikleri ise endüstri devi ve modacı buluşmalarının en büyükleri. 2005 yılında tasarımcı Brigitte Fitoussi ile çalışma kararı alan ve gümüş aksesuar üreten Christofle şirketinin CEO'su Thierry Oriez "Her ürün birtakım kalıcı değişikliklere ihtiyaç duyar. Bu da müşterinin ne istediğidir aslında. Örneğin Nokia en fazla beş yıl cebimizde taşıyacağımız telefonlar için yılda 50 yeni model piyasaya sürüyor. Bunu da sırf müşterilerin talebini karşılamak ve pazardaki payını kaybetmemek için yapıyor" diyor. Ancak her şirketin gözü bazen bu kadar açık olamıyor. Motorola'nın pazarlama müdürü Casey Keller, kar tablosunda yaşanan düşüşün ardından şu itirafta bulundu: "Yeni modelimiz Razr'ı piyasaya ilk sürdüğümüzde yalnızca bir cep telefonu olarak gördük. Oysa ki onu bir marka ya da bir trend olarak konumlandırmalıydık". (FT'DEN DERLEYEN: ONUR UYSAL)
|
|
|
|