Türkiye'den yurt dışına doğrudan yatırımlar yoluyla sermaye göçü 2003-2008 döneminde 8 milyar 922 milyon dolara ulaştı. 2001 krizi öncesinde hızlanan, 2002'de hız kesen sermaye göçünün, 2008'de en yüksek düzeye ulaştığı gözlendi…

13.02.09

Türkiye'ye yönelik doÄŸrudan yabancı sermaye yatırımlarının son dönemde hız kesmesi, küresel kriz koÅŸullarında dış kaynak sorununu büyütürken, Türk sermayesinin yurt dışındaki doÄŸrudan yatırımlarının ise giderek hızlandığı belirlendi.

Türkiye'ye doÄŸrudan yabancı sermaye yatırımlarının yüzde 25 gerilediÄŸi 2008 yılında Türk sermayesinin yurt dışındaki yatırımları yüzde 14.5 artarak 2 milyar 604 milyon dolara çıktı. Türkiye'den yurt dışına doÄŸrudan yatırımlar yoluyla sermaye göçü 2003-2008 döneminde 8 milyar 922 milyon dolara ulaÅŸtı.

Türk sermayesinin, ekonomik ve siyasi istikrarsızlığın arttığı 2001 krizi öncesi dönemde hızlanan, ancak kriz sonrası uygulamaya konulan programın saÄŸladığı görece iyileÅŸme ve güvenin etkisiyle hız kesen yurt dışına göçünün, son yıllarda yeniden ivme kazandığı, küresel krizin patlak verdiÄŸi 2008 yılında ise yüksek bir düzeye ulaÅŸtığı dikkati çekti.

En çok yatırımı Avrupa ülkelerine yapan Türk sermayesi, dışarıya en çok yatırımı yaptığı son 6 yılda özellikle petrol ürünleri, finans, gıda, tekstil gibi sektörleri tercih etti.

Sermaye göçü son altı yılda hızlandı
1991 yılında sadece 30 milyon dolar olan Türk yatırımcılarının dışarıdaki doÄŸrudan yatırımı, 1995 yılında 100 milyon doları aÅŸtı, 1999'da 655 milyon dolara, siyasi ve ekonomik istikrarsızlığın tepe noktaya ulaÅŸtığı 2000 yılında ise 1 milyar 29 milyon dolara ulaÅŸtı.

Åžubat 2001 krizinin ardından uygulamaya konulan ekonomik programla girilen iyileÅŸme sürecinde hız kesen dışarıya doÄŸrudan yatırım anılan yılın tümünde 604 milyon dolar düzeyinde gerçekleÅŸti. Söz konusu tutar 2002 yılında 283 milyon dolara kadar indi.

2008’de 2 milyar 604 milyon dolarlık yatırım
2002 sonunda baÅŸlayan AKP hükümetleri döneminde ise küresel ekonomi ve finans sektörüyle entegrasyonun artmasının da etkisiyle yurt dışına yatırım tutarı yeniden artmaya baÅŸladı. Türk yatırımcıların yurt dışındaki doÄŸrudan yatırımları 2003 yılında 505 milyon, 2004 yılında 815 milyon dolar oldu. AB ile müzakere sürecinin baÅŸladığı 2005 yılından itibaren yurt dışından Türkiye'ye gelen doÄŸrudan yatırım giriÅŸinde adeta patlama yaÅŸanırken, Türklerin dışarıdaki yatırımlarında da hızlı bir artış yaÅŸandı. Yurt dışında doÄŸrudan yatırım tutarı dört yıl aradan sonra 2005'te yeniden 1 milyar doları aÅŸtı. Söz konusu tutar 2005 yılında 1 milyar 677 milyon, 2007 yılında da 2 milyar 275 milyon, 2008 yılında da 2 milyar 604 milyon dolara ulaÅŸtı.

Böylece 2003 başından bu 2008 sonuna kadar olan dönemde Türklerin yurt dışındaki toplam doÄŸrudan yatırımları 8 milyar 922 milyon dolara ulaÅŸtı. 1991 başından bu yana yapılan yatırımların tutarı ise 12 milyar 635 milyon dolar oldu.

En fazla yatırım petrol ürünlerine
Türk sermayesi, dışarıya en çok yatırımı yaptığı son 6 yılda özellikle petrol ürünleri, finans, gıda, tekstil gibi sektörleri tercih etti.

Türk giriÅŸimcilerin, 2003 başından 2008 sonuna kadar olan dönemde yurt dışında yaptıkları toplam doÄŸrudan yatırım tutarında en büyük payı 2 milyar 327 milyon dolarla kok kömürü, rafine petrol ürünleri ve nükleer yakıt üretimi alt sektörü aldı. Bu sektörü 1 milyar 754 milyon dolarla finansal aracılık izlerken, gıda, içecek ve tütün sektörü 1 milyar 155 milyon, ulaÅŸtırma, depolama, haberleÅŸme 1 milyar 59 milyon, tekstil 778 milyon dolarla en çok yatırım yapılan sektörler arasında yer aldı.

Ana sektörler bazında ise bu dönemdeki yatırımlarının toplam 5 milyar 312 milyon dolarının imalat sanayii, 3 milyar 565 milyon dolarının ise hizmetler sektörü yatırımı olduÄŸu belirlendi. Anılan dönemde ayrıca yurt dışında 18 milyon dolarlık madencilik, 15 milyon dolarlık elektrik gaz ve su sektörü, 12 milyon dolarlık da tarım yatırımı yapıldı.

(Kaynak: ANKA)

TÜRKLERÄ°N YURT DIÅžI YATIRIMLARININ SEKTÖREL DAÄžILIMI (MILYON $)

	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2003 - 2008
Tarim Sektörü	0	0	0	1	0	2	9	12
Madencilik ve TaÅŸocakçılığı	0	0	1	2	0	6	9	18
Ä°malat	68	344	520	965	1289	559	1.635	5.3\12
Kok Kömürü,Rafine Petrol Ürün.	9	252	483	539	460	340	253	2.3\27
Gıda Ürünleri, Ä°çecek ve Tütün	17	14	5	53	237	36	810	1.155
Tekstil ve Tekstil Ürünleri	4	6	15	170	485	45	57	778
Elektrikli ve Optik Donanım	0	0	0	34	45	51	157	287
Makina ve Teçhizat Ä°malatı	20	67	3	5	4	19	109	207
Metalik Olm. DiÄŸer Mineral Ür.	1	0	1	105	13	22	41	182
Kimyasal Maddeler ve Suni Elyaf	0	3	2	12	5	3	155	180
Ana Metal	1	1	1	2	13	13	31	61
AÄŸaç Ürünleri Ä°malatı	1	0	0	16	9	16	5	46
DiÄŸer	15	1	10	29	18	14	17	89
Elektrik, Gaz ve Su	1	7	5	1	0	0	2	15
Hizmetler Sektörü	182	135	289	96	388	1.708	949	3.565
Mali Aracı Kuruluşların Faal.	45	72	65	8	202	1.279	128	1.754
Ulaştırma, Depolama ve Haberleşme	0	6	158	20	88	218	569	1.059
Ä°nÅŸaat	3	3	22	10	53	67	95	250
Gayrimenkul, Kiralama ve Ä°ÅŸ Faal.	0	5	2	1	2	101	69	180
DiÄŸ.Sos., Top. ve KiÅŸisel Hizm.	44	6	7	42	23	22	46	146
Toptan ve Perakende Ticaret	85	19	32	9	18	21	17	116
DiÄŸer	5	24	3	6	2	0	25	60
TOPLAM	251	486	815	1.065	1.677	2.275	2.604	8.922

 

Ekleyin:: del.icio.us | Digg Facebook Google Myspace Xing