Arkas’tan Borusan’a şirketlerin eğitim akademileri yeni mezun hatta üniversite öğrencilerine yönelik yeni programlar geliştiriyor.

İŞTE İNSAN
Yasemin SALİH
yasemin.salih@sabah.com.tr

Bir şirketten ne beklersiniz? İyi bir ücret, sosyal haklar, yemek, servis vs. gibi alıştığımız kazançların dışında artık çalışanlar “eğitim imkanı” yanıtını da veriyor. Özellikle kariyerinin başındaki yeni mezunlar için çalıştığı şirketin sunacağı eğitim ve gelişim fırsatları çok önemli. Bu özellik, genç yeteneklerin gözünde bir şirketi “çalışmak istenilen kurum” haline getiriyor. Kurumsal şirketler de bunun farkında ve çalışanlarının gelişimi için eğitim imkanlarını artırıyorlar. Bunun için kurulan kurumsal akademiler giderek yaygınlaşıyor. Önceleri sadece yönetici seviyesine yatırım yapan şirketler, şimdi her kademeyi ihtiyaçlara göre eğitimden geçiriyor.

Kurumsal akademilerin en çok üzerinde durdukları kitle ise yeni mezun ve üniversite öğrencileri. Staj döneminden başlayarak, işe yeni başlayan gençlere şirket kültürü, hedefleri doğrultusunda eğitim veriyor ve üst pozisyonlara hazırlıyorlar.

Borusan Akademi’de iki yıl eğitiliyorlar
“Değer yaratan iş liderleri yetiştirmeyi” vizyon haline getiren Borusan Akademi’de işe başlayan bütün yeni mezunlar kişisel ve mesleki gelişime yönelik eğitimden geçiyor. İki yıl süren bu eğitim programları farklı ayaklardan oluşuyor. Birincisi grup oryantasyonu. E-eğitim olarak alınan bu programlarda çalışanlara “Borusanlı olmak” kültürü aşılanıyor. Borusanlılık Temel Programları’nda, sorumluluk ve inisiyatif, müşteriye yönelik olma, çok boyutlu kişisel liderlik, profesyonel yaşamda kişisel liderlik gibi konularda eğitim veriliyor. Ayrıca, planlama ve organizasyon becerileri, finansçı olmayanlar için finans, stratejik planlama gibi eğitim programları da var.

İnsan Kaynakları Direktörü Semra Akman, “yetiştirme elemanı projesi”nin işe alım sürecinde önemli bir yere sahip olduğunu belirterek, “ yetenekli, yaratıcı,  potansiyeli yüksek yeni mezunları Borusan Grubu’na kazandırmak amacıyla 1991 yılından beri bu projeyi yürütüyoruz. Bu sayede kurum kültürümüz doğrultusunda Borusan Grubu’nun gelecekteki liderlerini yetiştiriyoruz” diyor. Borusan Akademi’de yetiştirme elemanı projesi kapsamındaki gençlere eğitimler veriyor. Akman,  bugüne kadar 250’nin üzerinde yetiştirme elemanının Borusan Grubu şirketlerinde çeşitli pozisyonlarda görev aldığını söylüyor. Bu kişilerin yüzde 36’sı halen Borusan Grubu’nda çalışıyor, bunların içinden yüzde 40'ı da yönetici pozisyonlarına atanmış durumda. Geçen yıl ise bu programa 38 kişi katılmış.

Peki kimler  “Yetiştirme Elemanı Projesi”ne katılabilir? Akman bu profili şöyle çiziyor: “Başarma azmi yüksek, iletişim becerileri gelişmiş, ekip çalışmasına yatkın, gelişime açık ve sosyal sorumluluk bilinçleri gelişmiş kişileri tercih ediyoruz. Şirketlerimizin ihtiyaçlarına göre belirledikleri alanlarda üniversiteden mezun olmuş veya mezuniyeti garantilemiş, potansiyeline güvenen gençler programa katılabilirler.”

Arkas, gemi mühendislerini kapıyor
Arkas Akademi, üniversite öğrencilerine yönelik çalışmalarını “yerinde” uyguluyor. Üniversitelerle işbirliği yaptıklarını belirten Arkas Akademi’den Dr. Şengül Atalay, fakültelerin eğitim programlarına katkı yaptıklarını anlatıyor. Örneğin tüm armatörlerin eksikliğini hissettiği gemi makine mühendisi ihtiyacını karşılamak üzere Dokuz Eylül Üniversitesi Deniz İşletmeciliği ve Yönetimi Yüksekokulu bünyesinde makine mühendisleri intibak programı başlattıklarını söylüyor. Program çerçevesinde düz makine mühendislerini hem akademik hem de uygulamalı eğitimden geçirerek gemi makine mühendisi olarak sektöre kazandırdıklarını ifade ediyor Atalay. Ve programı şöyle anlatıyor: “ Tüm eğitim masrafları Arkas tarafından karşılanan öğrenciler deniz yaşamının örf, adet ve geleneklerinden kıyafet yönetmeliğine, deniz disiplininden denizde yaşama kadar eğitildi ve STCW (Gemi Adamları Eğitim, Belgelendirme ve Vardiya Tutma Standartları) kursu aldı. Tüm eğitimleri başarıyla tamamlayıp mezun olmaya hak kazanan adayların her biri Arkas Deniz Ticaret filosundaki 25 Türk bayraklı gemide staj gördü.”

Atalay, Arkas’ta  yeni mezunların, Arkas Akademi tarafından her bölüm için ayrı ayrı hazırlanmış olan özel eğitimlerden geçirildiklerini belirtiyor. Ayrıca zorunlu staja tabi üniversite öğrencileri, insan kaynakları departmanının stajyerler için yapılandırılmış işe alım sürecinden geçerek şirketin farklı bölümlerinde yapılan işleri öğrenmek üzere staj programlarına katılıyorlar. “Amacımız işe yeni başlayanlara sunulan oryantasyon programıyla elemanların çalışacakları bölüm için gerekli mesleki bilgi kazanmalarını sağlamak” diyen Atalay, bu şekilde elemanların eksik oldukları noktaları rahatlıkla görüp kariyerlerinde sağlam adımlarla ilerlediklerine dikkat çekiyor. Arkas’ta çalışanlar yöneticilerinin isteğiyle eğitimlere katılabildikleri gibi, www.arkasakademi.com adresinden kendilerine uygun olduğunu düşündükleri eğitimleri de talep edebiliyorlar. Arkas’ta işe başlayan herkes Arkas Akademi’nin eğitimlerinden yararlanabiliyor. Atalay, şu anda çalışanların 2009 ve 2010 yılları için planlanmış eğitim takvimleri olduğunu söylüyor.

Deloitte Academy’den öğrencilere yüzde 50 indirim
Deloitte Academy, hem müşterilerinin hem de çalışanlarının eğitim ihtiyacını karşılamak için kurulmuş. Deloitte Academy Genel Müdürü Kuğu Alper, hızlı rekabet ortamı, değişen ekonomik koşullar ve mevzuattaki yeni düzenlemeler nedeniyle donanımlı personele olan ihtiyacın arttığını ve şirketlerin yeni düzenlemeleri anlayıp uygulayabilen elemanlar istediklerini vurguluyor. Bunun için de elemanların sürekli eğitime tabi tutulmaları gerektiğine değinen Alper, iş dünyasına yönelik eğitimlere şirketlerin muhasebe, vergi, iç denetim gibi bölümlerinde çalışan yeni mezun gençlerin katılabildiklerini, ayrıca üniversite öğrencilerinin de bu eğitimlerden yüzde 50 indirimle yararlanabildiklerini anlatıyor.   

Deloitte Academy olarak kendi çalışanlarına da sıfırdan başlayıp şirket ortağı olmaya kadar varan kariyer imkanları sunduklarını söyleyen Alper, her yıl çalışanlara teknik konularda sınıf eğitimleri verdiklerini ifade ediyor. Ayrıca çalışanlar, beceri geliştirmeye yönelik (yöneticilik becerileri kazandırma, takım becerileri kazandırma, koçluk, iletişim gibi) eğitimlerle de destekleniyorlar. Bu sınıf eğitimlerinin süresi çalışan başına yılda ortalamada üç haftayı buluyor. Özellikle teknik eğitimler şirket içinden konularının uzmanı şirket yöneticileri tarafından veriliyor, gerektiğinde şirket dışı kaynaklardan da yararlanılıyor. Sınıf eğitimleri Deloitte Global’in sunduğu  e-learning ve e-book olanaklarıyla destekleniyor. Kuğu Alper çalışmalarıyla ilgili olarak şunları söylüyor: “Her yıl olduğu gibi bu yıl da üniversitelerden yeni mezun olan yaklaşık 100 kişiyi kadromuza katacağız ve onları bölümlerinde kullanmaları gereken muhasebe, denetim, danışmanlık becerileriyle ilgili üç haftalık eğitim programına alacağız. Ayrıca çalışanlarımızın kendi meslekleriyle ilgili bazı sertifikaları (SMMM gibi) alabilmeleri için gerekli sınavlara hazırlık konusunda da kurs veriyoruz.”

Deloitte Academy, her yıl üniversite öğrencilerine yönelik bilimsel inceleme yarışması da düzenliyor. Yarışmanın amacı, üniversite öğrencilerinin ekonomik ve sosyal konularda araştırma yapmasını teşvik etmek. Bu yılki yarışmanın konusu  “İş Dünyasında Şeffaflık.” Yarışmada derece alan birinci ve ikinci çalışmaya hem para ödülü veriliyor hem de bu iki eser Deloitte Academy’nin web sitesinde yayınlanıyor. Üstelik kitap olarak basılarak, üniversite ve iş çevrelerine dağıtılıyor.

Turkcell Akademi’den 270 öğrenciye sertifika
Turkcell Akademi, üniversite-sanayi işbirlikleri kapsamında üniversite öğrencilerine yönelik bir çok eğitim projesi gerçekleştiriyor. Turkcell Akademi Bölüm Başkanı Banu İşçi Sezen, Turkcell’in kurumsal bilgisi ve uzmanlık alanı kapsamındaki GSM ve iletişim teknolojileri, hizmet ve satış başlıklarını içeren “GSM gelişim programı”, “Müşteri İlişkileri Gelişim Programı”, “7 Bölge 7 Üniversite” gibi projelerle öğrencilere üniversite sonrası kariyerlerinde temel oluşturacak mesleki bilgi ve becerileri kazandırmayı hedeflediklerini söylüyor.  Turkcell Akademi eğitmenlerinin gönüllülük esasına dayalı olarak hayata geçirilen programların hedef kitlesi üniversitelerin ilgili bölümlerinin üç ve dördüncü sınıf öğrencileri.

GSM Gelişim Programı’yla üniversitelerin elektrik, elektronik, haberleşme mühendisliği bölümlerinde okuyan öğrencileri GSM şebekesinin yapısı, çalışması, verilen servisler, yeni nesil teknolojiler ve iş yaşamında bulunması gereken temel yetkinlikler hakkında bilgilendiriliyor. Program üniversitelerin elektrik-elektronik ve haberleşme mühendisliğiyle birlikte bilgisayar mühendisliği bölümünde okuyan öğrencileri hedefliyor. 2008-2009 eğitim yılı içinde 55’i Anadolu
Üniversitesi, 215’i ise Erzincan Üniversitesi’nde olmak üzere 270 öğrenci Turkcell Akademi’den sertifika almış.

Yine 2004’te başlanan ve artık herkesin bildiği PAF Takımı Programı da yürütülüyor Turkcell’de. PAF Programı, staj-yarı zamanlı çalışma-yeni mezun istihdam sürecini kapsayan ve destekleyici eğitim programlarıyla gençlerin profesyonel yaşam, iş alanları, şirketler ve pozisyonlarla ilgili bilinçlerini arttırmayı, bakış açılarını genişletmeyi hedefleyen bir program. Bu doğrultuda Türkiye’nin her yerinden, mühendislik, iktisadi ve idari bilimler ve fen-edebiyat fakültelerinin üç ve dördüncü sınıfı ile yüksek lisans öğrencilerinin başvurularını kabul ediyorlar. 2009 yılı PAF programı için 7 bin 481 kişi başvuru yapmış. Bunların 150’si stajyer olarak kabul edilecek.

Teknosa Kartal’da eğitiyor
Teknosa mağazalarında çalışmak isteyen adaylar, öncelikle Kartal Mesleki Eğitim Merkezi’nde üç haftalık eğitimi tamamlıyorlar. Bunun sonucunda da MEB onaylı katılım belgesi alıyorlar. Eğitimlere her hafta ortalama 30 kişi başlatılıyor. Teknosa İnsan Kaynakları Direktörü Asena Yalınız, bu programı tamamlayan adayların uygun görülen mağazalarda istihdam edildiklerini söylüyor.
 
Teknosa’nın 63 ilde 225 mağazalı bir organizasyon olduğunu söyleyen Yalınız, bu yapı içinde çalışanların eğitimlerini güncellemenin de zorluklarına dikkat çekiyor. Bu nedenle de 2008 başında e-öğrenme projesini başlattıklarını belirtiyor. Buna göre; Aday Eğitim Programları’nı tamamlayan öğrenciler, Teknosa çalışanı statüsüne geçtikten sonra onlar için planlanan mesleki ve kişisel gelişim eğitimlerini www.teknosaakademi.com  e-öğrenme ortamından almaya devam ediyorlar. Teknosa Akademi’de eğitim çalışmaları dört farklı grupta yürütülüyor: Aday Eğitim Programları, Merkez Eğitim Programları, Saha Eğitim Programları ve E-Öğrenme Programları.

Bunlar içinde iki buçuk ay süren Mağaza Yöneticisi Yetiştirme Programları, çalışanları yöneticiliğe hazırlıyor. Sistem şöyle işliyor: “Yöneticilik potansiyeli yüksek çalışanlar kısa sürede belirlenip yedekleme planlarına dahil ediliyor.”  Bugüne kadar Mağaza Yöneticisi Yetiştirme Programı’ nda başarı gösteren 249 personel çeşitli pozisyonlara atanmış ya da yedeklenmiş. Geçen yıl 63 kişi programa katılmış.

Asena Yalınız, Teknosa’da deneyimsiz elemanları yetiştirme ve yöneticiliğe hazırlama konusunda Genç Yetenek Adayları adı altında işe alım yaptıklarını anlatıyor. Her yıl mayıs ayında İnternet’ten ilan verdiklerini ve başvurular arasında eleme yaptıktan sonra Türkiye genelindeki üniversitelerden o yıl mezun olacak veya bir yıl önce mezun olmuş kişileri mülakata çağırdıklarını ifade eden Yalınız, süreci şöyle anlatıyor: “Adaylar, grup çalışması, vaka çalışmaları ve yetkinlik bazlı mülakatlardan geçiriliyor. Ayrıca İngilizce seviye testi ve kişilik envanteri de uygulanıyor. Bu süreci başarıyla geçen gençler, bölümlerimizden gelen ihtiyaçlara göre ilgili yöneticilere yönlendiriliyor. Olumlu değerlendirilen adaylara iş teklifi yapılıyor.”
 
Mağazalarda yönetici adayı olarak çalışmaya başlayacak yeni mezunlar, Teknosa Akademi’de Mağaza Yöneticisi Yetiştirme Eğitim Programı’na katılıyor. Mağazada Satış Danışmanı olarak görevine başlayanların ise altı aylık performanslarına bakılıyor ve uygun görülürse mağaza yönetici oluyorlar. Üniversiteden yeni mezun, İngilizce bilen ve perakende sektöründe kariyer yapmaya istekli tüm adayların başvurabilir. Yalınız, bu yılın ilk altı ayı itibariyle program çerçevesinde işe alınmış 10 genç yetenek adayı olduğunu söylüyor.