Dünyaca ünlü mobilya üreticisi IKEA’nın yeni katalogu tartışmaları da beraberinde getirdi. 200 milyona yakın baskıya sahip katalogda yapılan font değişikliği, beğenilmeyerek” tüketicilerden tepki aldı

İŞ'TE İNSAN - 04.10.09
Onur Uysal
onur.uysal@sabah.com.tr

Yolda çevirdiğiniz herhangi birinin IKEA çalışanı olma olasılığının yüzde 25 olduğu İsveç’in Almhult kasabası, şu günlerde farklı bir tartışmalara sahne oluyor. Zincir mobilya mağazası IKEA’nın 38 ülke, 28 dilde 198 milyon adet basılıp dağıtılan ve baskı adedi olarak İncil’le yarışan katalogu ise tartışmanın çıkış noktası. Zira her yıl yeni sayısı merakla beklenen katalogda yapılan küçük bir değişikliğe gösterilen tepki, İncil’deki olası bir değişikliğe gösterilecek tepkiyi aratmayacak nitelikte.

Her şey İsveçli mobilya devinin yeni basılan kataloglarında, 50 yıldır kullandığı yazı fontunu yeni bir fontla değiştirme kararıyla başladı. Markanın kendisiyle özdeşleşen “Futura” yazı fontu yerine yeni kataloglarında “Verdana” yazı tipini kullanması, tüketicilerin canını sıkmış olacak ki, dalga dalga büyüyen tepki hareketi önce sanal mecralara, ardından da dünya medyasına konu oldu. “IKEA! Verdana bir font değil, bir hatadır” sloganıyla başlatılan tepki hareketinin ardında ise IKEA severlerin markayla kurduğu duygusal bağın yattığını söylemek mümkün. Konuyla ilgili şaşkınlıklarını dile getiren IKEA yönetiminden gelen tek açıklama ise sözcü Camillia Meiby’den geldi: “Tepkileri şaşkınlıkla karşılıyoruz. Bize kalırsa tepki genellikle görsel işlerle ve yazı karakterleriyle içli-dışlı olanlar gösteriyor. Müşterilerin büyük çoğunluğunu konu ilgilendirmiyor.”

Maliyetleri düşürüyor

Mobilya devi IKEA’nın tüketicilerden tepki alan bu değişim kararının ardında yatan neden ise maliyetler. Microsoft tarafından ilk kez 1996 yılında kullanılan “Verdana” yazı karakteri basit, dijital ortamlarda kolay okunabilme ve birçok dile sağladığı uyum nedeniyle de baskıda düşük maliyetler yaratma gibi özellikleriyle tanınıyor. Daha önce kullanılan “Futura” yazı karakteri ise Asya ülkeleri için gerçekleştirilen baskılarda yarattığı dil uyumsuzluğu ve ekstra maliyetle kötü bir üne sahip. Bu da tüm dünyada 200 milyona yakın baskı yapan ve İnternet üzerinden milyonlarca tık alan bir katalogun yayın masraflarının düşmesi için yapılan zorunlu bir değişim olduğu sonucunu çıkarıyor. Şirket sözcüsü Meiby’nin “Verdana’nın daha az maliyetli ve tüm dillere uyumlu olması değişiklik kararında etkili oldu” sözü de bu değişimin perde arkasındaki kararı özetler nitelikte. Üstelik “Verdana”nın özellikle İnternet üzerinden katalog incelemek için okunabilirliği açısından daha uygun bir yazı karakteri olduğunu da eklemek lazım.

Özgün tasarımlarıyla tüm dünyada adından söz ettiren mobilya markası IKEA’nın, bu kez kendi katalog tasarımında gittiği değişiklikle ağrıyan başına nasıl bir çözüm bulacağı, terzinin kendi söküğüyle vereceği imtihanın modern versiyonu sayılabilir. Ancak tüketicilerin adına blog’lar kurduğu, Facebook ve Twitter’da kampanyalar başlattığı protestonun ilerleyen yıllarda marka ve pazarlama kitaplarında parlak bir “case” olarak yer alacağını öngörmek pek de yanlış olmaz.