Türkiye İş Kadınları Derneği’nin (TİKAD) başörtülü kadınların iş yaşamına katılımına yönelik yaptığı araştırma ilginç sonuçlar ortaya koydu. Rapora göre özel sektör yöneticilerinin yüzde 92’si başörtülü kadınları istihdam etmekten rahatsızlık duymazken kamuda çalışmalarına da sıcak bakıyor…

“Kadınların iş gücünde yerini alması, eğitimi, düşük sosyal statüsünün yükseltilmesi, erkekle eşit şartlarda rekabet edebilmesi gibi sorunlar çözülmeden problemlerin başörtüsü parantezine sıkıştırılmasını hatalı bir yaklaşım olarak görüyoruz” . Bu sözler Türkiye İş Kadınları Derneği (TİKAD) Başkanı Nilüfer Bulut’a ait.

Neredeyse gündemin değişmez maddelerinden biri haline gelen ‘türban tartışması’ kadınların iş yaşamındaki yeri hakkında yaratılan spekülasyonlar üzerine TİKAD konuyu daha iyi analiz edebilmek için bir kamuoyu araştırması yaptırdı.
26 ilde 17 ve üzeri yaş grubundaki toplam 3 bin 52 kişi arasında yapılan araştırma, farklı kesimlerin başörtüsü konusuna bakışlarındaki benzerlik ve ayrışmaları ortaya koydu.
Dört temel sosyal grup üzerine uygulanan araştırmada ele alınan ilk grup başörtülü kadınlar oldu. Mağduriyet duyguları ve başı açık kadınlara yönelik tutumlarının tespit edildiği araştırmada başörtüsünü diğerlerine  ‘dayatma’ eğilimleri de incelendi. Anket çalışmasının uygulandığı ikinci grup ise şüphesiz başörtüsü kullanmayan kadınlardı. İşyerinde, mahallede, üniversitelerde başörtülülerle temasları, temaslardan doğan algıları ve beklentileri araştırıldığı raporda başı örtülü ve açık kadınların eşlerinin tutumları da mercek altına alındı. 

Özel sektörde önyargı yok!
Çalışma hayatına katılım başörtülü kesim için büyük önem taşıyor. Özel sektörde bazı firmaların çeşitli kaygılardan dolayı başörtülü kadınları çalıştırmadıkları veya geri planda istihdam ettikleri yargısı ise araştırmaya göre yanlış. Rapora göre özel işyerlerinde başörtülü kadınların çalışmasından dolayı herhangi bir rahatsızlık duymayanların oranı yüzde 92 civarında. Devlet dairelerinde çalışan kadınlara yönelik başörtüsü yasaklaması yasal bir zeminde uygulandığının altını çizen rapora göre kamu kurumlarında uygulanan başörtüsü yasağını doğru bulanların oranı yüzde 26.5 iken bu yasağın olmaması gereğini düşünenlerin oranı yüzde 69. Katılımcıların yüzde 75‘inin devlet dairelerinde çalışan kadınların isterlerse örtünebileceklerini savunması ise çıkan diğer sürpriz sonuçlardan.

Eşit haklara sahip olunmalı…
TİKAD’ın araştırmasına göre toplumun yüzde 90’ı kadınların tüm alanlarda eşit imkânlara sahip olması gerektiğini savunuyor. Öyle ki katılımcıların yüzde 72’si başörtüsü sorunu çözüldüğünde iş hayatında ve istihdamda kadın sayısının artacağına inanıyor. Nitekim rapora göre YÖK’ün üniversitelerde başörtüsü yasağını kaldırmaya dönük çabalarını destekleyenlerin oranı yüzde 61 iken bu rakam üniversitelerde başörtüsü serbest olmalı diyenlerle yüzde 78’e kadar çıkıyor. Toplumun yüzde 76’sı ise başörtüsü sorununun siyasiler tarafından amaçları doğrultusunda istismar edildiğini düşünüyor.
Üniversitelerde başörtüsü yasağının kalkması tartışılırken yasağın sürmesi gerektiğini savunanların temel argümanlarının biri de başı açık olan kızlara başörtüsünün bir baskı aracı olarak kullanılacağı. Araştırma bulgularına göre üniversitelerdeki başörtüsü yasağının kalkması, üniversitelerdeki başını örtmeyen kız öğrenciler üzerinde bu tür bir baskının oluşmayacağına inananların oranı yüzde 70 civarında. Başörtüsünün üniversitelerde serbest olması tartışmaları sürerken siyasiler tarafından gündeme getirilen başörtüsünün biçiminin nasıl olacağı tartışmalarını ise katılımcıların yüzde 68’i doğru bulmuyor.

İŞ DÜNYASINDA BAŞÖRTÜSÜNE BAKIŞ

Özel Sektör
Özel işyerlerinde başörtülü kadınların çalışmasından dolayı herhangi bir rahatsızlık duymayacaklarını söyleyenler toplumun yüzde 92’sini oluşturuyor. Araştırmaya göre bu sonuç, özel işyerlerinde başörtülü kadın çalıştırmanın toplumsal olarak bir olumsuzluk yaratmayacağı/olumsuz algılanmayacağı anlamına geliyor. Toplumun yüzde 73’ü bazı özel işyerlerinde uygulanan başörtüsü yasağını doğru bulmuyor. Bu bulgu, başörtülü kadınların özel sektörde daha fazla istihdam edilmesini önleyen fiili başörtüsü yasağının toplumun geniş kesimleri tarafından paylaşılmadığını gösteriyor. 

Kamu
Kamu kurumlarında uygulanan başörtüsü yasağını doğru bulanların oranı yüzde 26,5 iken bu yasağın olmaması gereğini düşünenlerin oranı yüzde 69. Katılımcıların yüzde 75‘i devlet dairelerinde çalışan kadınların isterlerse örtünebileceklerini ifade ederken, başörtüsü sorununun çözüldüğü takdirde iş hayatında ve istihdamdaki kadın sayısının artacağına inanların oranı ise yüzde 72 civarında. 

Eğitim
Araştırmaya göre katılımcıların yüzde 78’i üniversitelerde başörtüsünün serbest olmasından yana. Yüzde 62’si bu sorunun kesin çözümü için yasal bir düzenlemenin gerekli olduğu düşüncesinde. Üniversitelerdeki başörtüsü yasağının kalkmasının, üniversitelerdeki başını örtmeyen kız öğrenciler üzerinde bir baskı oluşmayacağını düşünenlerin oranı ise yüzde 70.