Küresel krizin etkilerine dair güncel bir araştırma, ABD ve Avrupa ülkelerindeki durumu gözler önüne seriyor. Araştırmaya göre iyileşme yaşansa da bazı ülkeler risk altında

İŞTE İNSAN – 12.09.10

“Küresel ekonomik krizin etkileri kalkarken, dünya ekonomisinin iyileşme süreci devam ediyor. Ancak sürecin etkileri her ülkede farklı. Bazı ekonomiler ciddi risk altında”.

Bu tespitler güncel bir araştırma olan “Küresel Ekonomik Görünüm 2010”un üçüncü çeyrek raporundan. Deloitte tarafından yayınlanan rapor yaşanan krizin ardından farklı ülkelerin toparlanma sürecini mercek altına alıyor. Çalışmanın en ilgi çekici noktası, Avrupa ve ABD’nin ekonomik iyileşme konusunda fikir ayrılıkları içinde olması. Özellikle ABD’de son açıklanan istihdam ve konut rakamları hayal kırıklığı yaratıyor. Deloitte uzmanları ise ekonomik büyümenin süreceğinde hemfikir. Ayrıca tüketici güvenindeki artış, enflasyon ve istihdama yönelik olumlu beklentileri pekiştirir nitelikte.

Krizin etkilerinin giderilmesi yönünde ise farklı coğrafyaların politikaları da değişiklik gösteriyor. Örneğin ABD canlandırıcı politikalar üzerinde dururken başta Almanya olmak üzere Avrupa Birliği ülkeleri önceliği bütçe açığının azaltılmasına veriyor. Deloitte uzmanları Yunanistan, Portekiz gibi küçük ekonomilerde bütçe açığına odaklanmanın doğru olduğuna, buna karşılık daha büyük ölçekli ekonomilerde bütçe açığına öncelik veren veya vermeyen politikalar konusunda geçmişte hem olumlu hem de olumsuz örnekler bulunduğuna dikkat çekiyor. Raporda ayrıca “Hangi uygulamanın doğru sonuç vereceğini zaman gösterecek” deniliyor.

Çin risk altında
Raporda hızlı büyüme gösteren Çin’e dair bazı özel tespitler yer alıyor. Olumlu işaretler alınsa da Çin enflasyon, konut fiyatları, işçi eylemleri ve döviz kuru politikaları gibi parametrelere bakıldığında büyümenin sürekliliği açısından “risk altında” olarak gösteriliyor. Bir diğer gelişmekte olan ülke Brezilya’da ise enflasyon oranları beklenenin üzerinde gerçekleşirken, tüketici talebinin artışına bağlı olarak büyüme gözleniyor. Ancak raporda bu durum için “ekonominin fazla ısınması ve sonuç olarak büyümenin sürdürülemeyeceği yolundaki kaygıları da akla getirdiği” ifade ediliyor. Dikkat çekici bir diğer gelişme de Rusya’da. Son aylarda Rusya'nın ekonomisinde iç talebe bağlı olarak hareketlilik gözlendiği, özellikle enerji sektörüne fazla bağımlı kalınmasının makroekonomik bir risk doğurduğu ve uzun vadeli beklentilerde sorun çıkarabileceği vurgulanıyor.

İngiltere ve Japonya’nın geleceği belirsiz
Üretim, madencilik ve tarımda tahmin edilenin üzerinde büyüme gösteren Hindistan'da ekonominin kaderi mason yağmurlarına bağlı. Ülkenin ulusal gelirinin yüzde 15'ini oluşturan tarım sektörü, yağmurların tahmin edilenden az olması sonucunda tehlikeye girme ve yüksek enflasyona yol açma riskine sahip. Beklenenden daha hızlı gelişme gösteren bir diğer ülke de Japonya. Ancak raporda Uzakdoğu ülkesine dair bir de uyarı söz konusu. İhracata duyulan güven ve iç talebin beklenenin altında olması büyümenin sürekliliğinin sağlanamayacağını gösteriyor. İş dünyasında ciddi bir güven kaybının yaşandığı İngiltere ise devlet ve tüketicinin sürüklediği bir büyüme modelinden, ihracat, sermaye harcaması ve endüstriyel üretime dayanan bir modele geçiş yapıyor. Raporda “Avrupa Birliği'nin güçlendirmeye çalıştığı mali disiplin İngiltere ekonomisinin iyileşme sürecini yavaşlatabilir” deniyor.