Kulüp gelirlerinde önemli bir payı olan formalar yeniden tasarlandı. Peki yeni renkler ve tasarımlar futbol kulüplerinin ‘kimlik’lerine ne kadar uyuyor?

İŞTE İNSAN – 29.08.10
Elif AKIN
elif.akin@sabah.com.tr

Transfer sezonunu geride bırakmaya hazırlanan futbol kulüpleri, Süper Toto Süper Lig’e farklı renk ve tasarımdaki formalarıyla damga vurdu. Her yıl için yeni bir forma tasarlama zorunluluğu olmasa da beş büyükler gerek satışları artırmak gerekse koleksiyon anlamında yenilikçi olmak adına sezona en az üç yeni formayla başladı. Forma konsepti ve renklerin kulübün tarihine, değerlerine ve ana renklerine ters düşmeyecek şekilde yoğun mesailer sonunda belirlendiğini söyleyen tasarım ekipleri, kulüplerin koleksiyonlarını baştan aşağı yeniledi.

Tasarımcılar ve kulüp yöneticileri “harekette bereket vardır” anlayışıyla davransa da onlarla aynı fikirde olmayan taraftar ve uzmanlar da yok değil. Hatta Renk Center Psikolojik Danışmanlık ve Eğitim Merkezi’nin kurucusu Renkbilimci Metin Yahya Üster bu konuda oldukça iddialı konuşuyor: Futbol kulüplerinde ve onlara hizmet eden satış - pazarlama, tasarım ve imaj gruplarının köklü bir renk bilgisi yok!

Peki renk değişimi, kulüplerin karakterlerini ve başarılarını etkiler mi? Tasarımlarda kulübün resmi renkleri dışına çıkılması kulübün kurumsal kimliğini zedeleyen bir unsur mudur? Yoksa satış ve pazarlama stratejisi açısından gerekli midir?

Lisanslı ürün geliri artırılmalı
Renk değişiminin kurumun tercihiyle ilgili olduğunu söyleyen Türkiye Kurumsal Yönetim Derneği Yönetim Kurulu Üyesi ve Boston Consulting Grup Danışmanı Dorukhan Acar, bu tip adımların uzun vadeli stratejiler dahilinde ve profesyonelce atılması gerektiğini vurguluyor. Ona göre Türk kulüpleri her yıl formaların tasarımıyla oynamak yerine yurtdışına forma satışı, sezon öncesi turlar için forma üretimi, belli başarılar sonrası özel limitli seriler gibi daha ilginç ve tutarlı stratejiler uygulayabilir.

Forma rengi oyuncuyu etkiler
“Kulüplerin zaman zaman farklı renkteki formalarla sahada yer almaları sadece değişik görüntü verme ve imaj yüklemek isteğinden kaynaklanıyor” diyen Üster, ise kulüplerin sabit renklerinin kendi enerjileriyle yıllarca bu kurumları olumlu veya olumsuz yönlendirdiklerini belirtiyor. Formalardaki renk değişimlerinin kurumsal kimliği zedeleyebileceğini öne süren renkbilimci yeni forma renklerine göre şampiyon adaylarını sıralıyor. Ona göre Süper Toto Süper Lig’de şampiyonluğun en kuvvetli adayı Trabzonspor. Ardından da Bursaspor ve Kayserispor geliyor. Üster, lacivert rengi kullanmadığı müddetçe bir ihtimal Fenerbahçe’nin de şansının olabileceğini söylüyor.

“Klasik forma istiyoruz!”
Gelenekçi taraftarlar ise sahada resmi renklerdeki formayı görmek istiyor. Blog, forum ve bazı taraftar sitelerinde renk değişimlerine veryansın edenler en hafif haliyle “Bunlar bizim renklerimiz değil, bizi temsil etmiyor” diyerek tepkilerini dile getiriyor. Bu tarz eleştirilere en fazla maruz kalan kulüplerden biri ise Galatasaray. Mercan formaların tanıtımını yaptıkları günden beri tepkilerin ardı arkası kesilmiyor.

Galatasaray Pazarlama A.Ş. Kreatif Danışmanı ve Direktörü Evrim Timur Görün, “Beğenenler de, beğenmeyenler de var. Ama en azından herkesin tercihini kullanabileceği çeşitlilikte formamız bulunuyor” diyor. Formalarda sarı ve kırmızının fazla kullanılmasının takımı zaman zaman zorladığını anlatan Görün, kurumsal sarı kırmızı renklerin dışında renklere ihtiyaçları olduğunu söylüyor. Buna karşılık geçen sezon benzer eleştirileri mor renkli forması için alan kulüp yetkilileri, yeni forma satışlarının mor formayı yüzde 100’ün üzerinde bir oranla geçtiğini söylüyor. Hatta ‘mercan’dan satışa çıktığı ilk gün 48 satış noktasında 21 saatte dört bin 200 adet satılmış.

Timsahlar turuncu oldu
Bu seneki diğer eleştiriler ise hem stattaki taraftarların hem de ekran başındaki izleyicilerin gözünü alan fosforlu turuncu formasıyla Bursaspor ve Brezilya yeşili palamut formasıyla Fenerbahçe’ye yöneltiliyor. Son şampiyonun bu yılki formalarını hazırlayan Puma Spor Giyim San. ve Tic. A.Ş. Pazarlama İletişim Uzmanı Aylin Sütlaş, formalardaki renk değişiminin yavaş yavaş daha kolay bir hal aldığını söylüyor. Ancak işin en zor yanının gelenekçi taraftarlardan gelen tepkiler olduğuna da değinmeden geçemiyor. Sütlaş’a göre göz alıştıkça onların beğenisini de kazanacaklar.

Fenerbahçe’de tepki çeken ve ikinci sezon piyasaya çıkması planlanan palamut formaya karşı tetra mavinin kullanıldığı Fenerbahçe güneşi forma taraftarlar tarafından ilgiyle karşılanıyor. A takım için dört farklı forma tasarlandığını söyleyen Kreatif Direktör Zeynep Balaban, “Lansman tarihimiz 23 Temmuz’dan bugüne kadar (palamut forma hariç) 60 bine yakın forma satıldı” diyor.

BJK’de değişiklik yok
Lige iddialı başlayan takımlardan Trabzonspor’un da yeni formalarından biri gri renkte. Bu tercihiyle alışılmış bordo-mavinin dışına çıkan kulüp, diğer dört formasıyla gelenekselliğini koruyor. Forma tasarım ve konseptlerinin Nike bünyesindeki dizaynırlar tarafından hazırlandığını dile getiren Trabzonspor Ticari Ürünler Tic. A.Ş. Genel Koordinatörü Yusuf Aktuğ Görener, “Haziran ayından beri yaklaşık 25 bin adet satış gerçekleştirdik” diyor. Hedef ise 100 bin.

Yıldız transferlerle dikkatleri üzerine çeken Beşiktaş ise formada klasik renklerinden taviz vermiyor. Sezona beyaz, çubuklu ve siyah olmak üzere üç forma ile hazırlandıklarını belirten Beşiktaş A.Ş. Pazarlamadan Sorumlu Genel Müdür Yardımcısı Emre Altunlu, satış grafiğinde önceki senelere göre ciddi bir artış olduğunu söylüyor. Altunlu, satışlarda beyaz formayı Quaresma’nın ve çubuklu formayı ise Guti’nin tanıtmasının da etkili olduğunu vurguluyor.

*Bu röportajın ardından Galatasaray Pazarlama A.Ş. Kreatif Danışmanı ve Direktörü Evrim Timur Görün görevinden ayrılmıştır.