ÖSS sonuçları açıklandı. Kazananlar için şimdi tercih zamanı. Uzmanların tercihler konusunda uyarıları aynı: Sevdiğiniz ve başarılı olacağınız meslekleri seçin!

İŞTE İNSAN – 19.07.09
Eylem AKTAY
eylem.aktay@sabah.com.tr

Yaşamımız boyunca her alanda çeşitli sınavlardan geçeriz ama bunlardan en önemlisinin üniversite sınavı olduğunu söylemek yanlış olmaz. Hiç şüphesiz öğrenciyken ailemizin, öğretmenlerimizin bizlere sürekli yansıttığı en önemli şey üniversite okumanın, meslek sahibi olmanın hayatımıza neler katacağı ile ilgilidir. Bu yıl da bir milyon 324 bin 197 aday, tüm hayatını etkileyecek üniversite sınavına girdi. Sonuçlar da geçen hafta açıklandı.
Sınavı geçerli sayılan adaylardan yüzde 92.89’u tercih yapma hakkı elde etti. Geri kalanların umudu ise ne yazık ki ‘başka bahara kaldı’ diyebiliriz.
Sınavda tercih yapma hakkı kazanan öğrenciler biraz rahatlamış olsalar da, asıl önemli sürecin yeni başladığını söylemek mümkün. Şimdi artık tercih zamanı… Çünkü doğru tercih yapmak gelecekle ilgili en önemli kararlardan biri.
Mesleğimizi seçerken aslında bir noktada hayatımızın geri kalanının nasıl şekilleneceğini de belirlemiş oluyoruz. İnsanın sevdiği, yeteneklerine ilgi alanlarına giren bir mesleğe sahip olması tüm yaşamını etkiliyor. Mutlulukla yaptığımız her iş başarıyı da beraberinde getiriyor…

Tercih yaparken bencil olun!
Sabancı Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Tosun Terzioğlu, üniversiteyi sadece meslek seçimine indirgemenin yanlış olduğu kanısında. Üniversitenin gençlerin hayallerini gerçekleştireceği bir yer olması gerektiğini savunuyor ve öğrencileri tercihlerini yaparken az da olsa “bencil” olmaları konusunda uyarıyor: “Elbette anne babalarınızdan, dershanelerden etkilenmeler olacaktır ama bu hayat sizin. İstediğiniz, mutlu olabileceğiniz meslekleri seçin. Ancak o zaman başarı elde edebilirsiniz. Önemli olan birey. O nedenle kendinize yatırım yapabileceğiniz, geliştirebileceğiniz ve bundan zevk alacağınız meslekleri seçip, doğru üniversiteyi tercih edin.”

“Özgüven artırıcı ortam şart”
Uzmanlar ve rektörler hep aynı konuda ortak noktada birleşiyor: Öğrenciler, günümüz koşullarını da değerlendirerek, kendi yeteneklerine, ilgi alanlarına göre meslek seçimi yapsınlar.
Kendini iyi tanıyan, ne istediğini bilen, hangi meslekte daha mutlu ve dolayısıyla daha başarılı olacağını bilen öğrencileri, meslek seçiminden sonra bir de ’nasıl bir üniversite’ de okumak istedikleri önem kazanıyor. Bilinen gerçek şu ki gelişen ve sürekli yenilenen koşullara uyum sağlayabilmek çok önemli. Bu nedenle de, üniversitede okurken ‘birey’ olma yolunda atılan adımlar gelecekteki başarı oranını etkiliyor.
Yeditepe Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Serpil tercih edilen mesleğin yanı sıra seçilen üniversitenin önemi konusunda şu değerlendirmeyi yapıyor: “Üniversitelerin öğrencilere ders dışında vermesi gereken çok önemli bir şey kültür. Bunun yanı sıra gençlerimizde genel olarak eksik olan şey ise güven. Üniversite, işte tam da bu noktada gençlere özgüvenlerini artırıcı fırsatları yaratacak ortamlar sağlamalı. Öğrenci kulüpleriyle, yurtdışı değişim programları ile sosyal faaliyetlerle öğrencilerin özgüvenini artırmak gerekiyor. Çünkü uzun vadede, iletişimi kuvvetli, özgüveni olan, çağdaş niteliklere sahip, değişimi takip edebilen ve değişime uyum sağlayabilen öğrenciler başarılı olacaktır.”

Ön plana çıkacak meslekler
Tercihler yapılırken üzerinde en çok düşünülen konulardan biri de, gelecekte hangi mesleklerin ön plana çıkacağı. Bu konuda kesin olarak bir şey söylemek mümkün olmasa da birtakım tahminlerde bulunuluyor. Ön plana çıkması en olası alanlar sağlık, gıda, tarım balıkçılık ve biyoteknoloji, enerji, çevre, nanoteknoloji, malzeme birimi ve yeni üretim teknolojileri, ulaştırma, sosyo-ekonomik ve beşeri bilimler, hukuk, güvenlik ve uzay bilimleri öne çıkıyor.

“Sadece geçmiş yılların puanlarına bağlı kalmayın’’
Okumak istediğiniz bölümü yani gelecekteki mesleğinizi seçtiniz, üniversitelerle ilgili araştırmalarınızı yaptınız ve şimdi tercih formunuzda doğru sıralamayı yapmak zorundasınız. Bilkent Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ali Doğramacı’ya göre tercih yaparken pek çok adayın düştüğü yanılgının, tercih edilen bölümün kazanılamayacağı düşüncesiyle, yapılan tercihler arasında gerçekten istenilen programlara yer verilmemesi: “Geçmiş yılların puanlarına bağlı kalarak tercih yapılmanız, kazanma şansınızın bulunduğu bölüme girememenize neden olabilir. Öte yandan yüksek puan almış birçok aday da puanı boşa gitmesin diye aslında okumak istemedikleri bölümleri tercih listelerinde başa yazıyor. Tercih listesinde öncelikli olması gereken, adayın hangi alanda mutlu ve başarılı olacağıdır.”

Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Derneği Adana Şubesi Başkanı Doç Dr. Ragıp Özyürek de ne olursa olsun sınavı tekrarlamak istemeyen öğrencilere tercih listelerinin sonlarına doğru yerleşme olasılığı en yüksek programlara yer vermelerini öneriyor. Ancak yine de bu programların, öğrencilerin istekleri dışında olmaması gerektiğine dikkat çekiyor. Özyürek, istemedikleri programı seçmeleri dahilinde uzun vadede çok daha fazla sıkıntı yaşanacağı konusunda öğrencileri uyarıyor.

Üniversite yıllarınızı iyi değerlendirin
Hiç şüphesiz üniversitede okurken geçirilen zaman geleceğinizi şekillendiriyor. İstediğiniz bölümü, istediğiniz üniversiteyi kazandınız. Artık bir üniversitelisiniz. Öğrencilik yıllarında kendinize ne kadar çok yatırım yaparsanız sonrasında gerek iş gerek sosyal yaşamınızda o kadar çok başarılı oluyorsunuz. Şirket yöneticileri ve akademisyenler, üniversite yıllarında öğrencilerin gerek staj yaparak, gerek değişim programları ile yurt dışındaki eğitimlere katılarak kendilerini geliştirmelerini öneriyor. Sadece derslerde başarılı olmanın yeterli olmadığı günümüzde ‘birey’ olarak sosyal sorumluluk sahibi, yaratıcı, araştırmacı, değişime uyum sağlayabilen, özgüveni yüksek kişilerin daha başarılı olacağı bir gerçek. Üniversite sonrası iş ve sosyal yaşamda başarılı olmanın yolu da üniversite yıllarınızı gerek bilgi açısından gerekse sosyal alanlar açısından iyi değerlendirmekten geçiyor.

Şirketler:

AVEA Stratejik Kaynak Gelişimi ve İşe Alım Müdürü Ece Alakoç
Bölüm tercihleri aynı zamanda meslek seçme anlamına geliyor. Bu nedenle gençlerin bu konuda çok hassas davranmalarını öneriyorum. Enerji, bilişim, inşaat ve gayrimenkul, perakende, sağlık ve telekomünikasyon sektörleri geleceğin önde gelen sektörleri arasında yer alıyor. Meslek olarak ise mühendislik, reklamcılık, fiyatlandırma ve marka uzmanlığı ön plana çıkacak. Gençlerin üniversite yıllarında farklı şirketlerin kendilerine değer katacak programlarına katılmaları ve derslerinin paralelinde farklı sektörlerde part-time da olsa iş tecrübesi edinmeleri çok önemli. Eleman seçiminde kişisel yetkinliklerin eğitimin önüne geçtiği bir dönemdeyiz. Avea’nın üniversitelere yönelik ‘kırmızı kuşak’ programı var. Bu programda üniversiteli gençleri gerçek iş dünyası tecrübeleri ve farklı eğitim programları ile profesyonel iş hayatına hazırlıyoruz. Şirketimize stajyer alımlarını da bu programla yapıyoruz.

Phizer İnsan Kaynakları Müdürü – Hande Akyol Eskinazi
Meslek seçimi yaparken kişisel isteklerinizin ve hayattan beklentilerinizin yanı sıra ülkenin içinde bulunduğu durumu göz önünde bulundurun. Özellikle bilim ve teknolojideki hızlı gelişme çok önemli. Bilişim ve tıp dünyası, sağlık ve hizmet sektöründeki mesleklerle kişisel gelişim meslekleri ön plana çıkıyor.

Phizer olarak staj ve part time iş imkanı sağlayarak öğrencilerin kariyer planlamalarına katkıda bulunuyoruz. ‘Phizer ile tanışın’’ başlıklı kariyer toplantıları düzenliyoruz. Ayrıca Türkiye’deki üniversiteleri dolaşarak öğrencilere ilaç sektörünü, sektördeki satış ve pazarlama tekniklerini anlatıyoruz. Biz en çok satış departmanına eleman alımı yapıyoruz. İşe alımlarda çok sayıda yeni mezunu istihdam ediyoruz.

TOFAŞ İnsan Kaynakları Metod Geliştirme ve Eğitim Yöneticisi / Mahide Düzova Sondikme
TOFAŞ olarak, öğrencilere staj imkanı sağlıyor ve başarılı öğrencileri part-time stajyer olarak değerlendiriyoruz. Kariyer Günleri gibi etkinliklerle üniversite öğrencileriyle iletişime geçiyoruz. Şirket olarak TEV’le kurduğumuz işbirliği ile de İtalya’da öğrencilere yüksek lisans imkanı sağlıyoruz. Üniversite ve bölüm tercihi yapacak öğrencilere önerilerim şunlar: “Kendinizi tanıyın, güçlü ve gelişmeye açık yönlerinizin farkında olun. Ne istediğinizden emin olun, yol haritanızı çizin. Geniş düşünün, gelişen ve değişen pazarları, sektörleri takip edin. Hedeflediğiniz şirketleri ve insan kaynakları trendlerini yakından takip edin. Staj ve tez yoluyla iş dünyası ile temas edin. Öğrenci kulüplerinde, proje çalışmalarında aktif yer alarak takım çalışmasına ilk adımlarınızı atın.’’

AvivaSA İnsan Kaynakları Müdürü / Melis Aslanağı
Meslek planına paralel bölüm seçmesi çok önemli. İşletme ve mühendislik hala oldukça geçerli. Gelişmeler genetik, haberleşme, bilişim ve IT alanlarındaki mesleklerin öne çıkacağını gösteriyor. Ayrıca Türkiye’de bireysel emeklilik sektörü de büyük fırsat ve potansiyel barındırıyor. Üniversite eğitimi sırasında öğrencilerin farklı alanlarda staj yapmaları ya da part- time çalışmaları çok önemli. Çünkü bu yolla kendilerini geliştirip, iş dünyasını tanıma fırsatı buluyorlar. AvivaSA olarak, işe alımlarda kişilerin analitik becerilerinin ve gelişim potansiyellerinin olmasına çok dikkat ediyoruz. Şirketimizde en çok işe alım finansal danışmanlık alanında. Yeni mezunları işe aldıktan sonra uzun dönemli eğitimlerle geliştirerek lisans sahibi yapıyoruz.
 
GELECEĞİN 10 MESLEĞİ
Deneyim tasarımcısı: Perakende sektöründe çalışan bu kişiler, mağazalara gelen müşterileri etkileme konusuna odaklanıyor. Bunun içine çekici duvar boyalarının kullanılması, pencerelerin doğru yerlere açılması giriyor. Mağazada belli bir atmosfer yaratılarak, satılmak istenen eşyanın müşteri gözünde çekici olmasını sağlanmaya çalışıyorlar.
Tıbbi araştırmalar: Tıp, yıllardan beri en popüler meslekler listesinde ilk sıralarda... İnsan ömrü uzarken, Parkinson ve Alzheimer gibi hastalıklarla savaşmak için gerekli araştırmaları yapanlar ise tıbbın en popüler isimleri olarak öne geçebilir. 
Web tasarımcısı: İnternet’te sitesi olmayan şirketler artık müşteriler tarafından yeterince ciddiye alınmıyor. O yüzden her şirketin, her organizasyonun bir sitesinin olması şart. Bu da web tasarımcılarının gittikçe daha büyük bir öneme sahip olmasını sağlıyor. 
Şehir planlayıcı: Artan nüfus şehir hayatını zorlaştırıyor. Bu nedenle dünya çapında birçok şehir yeniden planlanmaya ihtiyaç duyuyor.
Medya promosyoncusu: Bu mesleği normal halkla ilişkilerle karıştırmamak lazım. İşleri sadece dedikodu, kulaktan dolma bilgilerin yayılmasını sağlamaktan ibaret. Özellikle internet yeni çalışma alanları. Böylece bir ürün daha piyasaya çıkmadan tüketici tarafından tanınıyor.
Yetenek avcıları: Eğlence dünyasının ihtiyacı olan yeni yüzleri ortaya çıkarmak... Bu iş basit görünmesine rağmen birçok neslin eğlence kültürünün ve tüketim eğiliminin şekillenmesini de sağlıyor.
Satın alma ajanları: Özellikle büyük mağazaların nelere ihtiyacı olduğunu, hangi ürünlere raflarında yer vermesi gerektiğini, hangilerinin yeterince müşteri bulamayacağını belirliyorlar.
Sanat yönetmenleri: Hem sanatçı bir kişilik hem de popüler kültüre eğilim gerektiriyor.
Haber analistleri: İnternet muhabirler için yeni bir çalışma alanını da ortaya çıkardı. İnternet üzerinde yeni tartışma alanları, haber merkezleri kuruldu. 
• 'Trends Journal' dergisinden derlenmiştir.