İşe, İstikbal, Bellona gibi markalarla mobilya üreterek başlayan Kayserili Boydak Grubu bugün pek çok sektörde var olan, 72 ülkeye ihracat yapan dev bir yapı. Krizi bile büyüyerek geçiren şirketin 2010 hedefinde yeni yatırımlar var

Ä°Åž'TE Ä°NSAN - 20.12.09
Feride Cem
feride.cem@sabah.com.tr

“Nasiplerimiz, gayretlerin içinde gizli!”

GeçtiÄŸimiz ÅŸubatta, son yılların en hızlı büyüyen ÅŸirketlerinden Boydak Grubu’nun CEO’luÄŸuna getirilen Memduh Boydak böylece 3.8 milyar TL cirolu, 11 bin çalışanlı, toplam 26 ÅŸirket ve 13 fabrikalı dev yapının da kilit ismi oldu. Bu yılı krizin etkilerini minimize etmek ve yeni doÄŸan fırsatları deÄŸerlendirmekle geçirdiklerini söyleyen CEO, 2010 yılına oldukça yoÄŸun bir yatırım gündemiyle giriyor. Üzerinde çalıştıkları birçok yatırım projesinde sona gelinmiÅŸ durumda olsa da öncelik, uzun zamandır üzerinde çalıştıkları enerjide. Bu alanda güçlü bir oyuncu olma iddiası var Boydak’ın. Mobilya, kablo ve tel, demir - çelik, tekstil - kimya gibi pek çok alanda yatırımları olan grubun, enerjinin yanında farklı alanlarla ilgili yeni yatırım planları da var.

“Nasipler gayretlerin içinde gizli” diyen Memduh Boydak, yeni alanlarda da nasibini almak için gayret göstereceÄŸe benziyor. Ortaokul yıllarından beri iÅŸ hayatının içinde olan Boydak’la, CEO’luÄŸa giden süreç ve grubun büyüme planları üzerine konuÅŸtuk.

2009 yılının sonuna geldik. Boydak Grubu açısından nasıl bir yıldı?
Bizde çok farklı sektörler var. Bunlar içinde lokomotif, mobilya endüstrisi. Burada Ä°stikbal, Bellona ve Mondi markalarıyla farklı tüketici segmentlerine hizmet veriyoruz. Mobilya grubunda iÅŸlerimiz, üçüncü ve dokuzuncu aylar arasında hükümetin KDV’deki yüzde 10’luk indirimi nedeniyle gayet iyi geçti. Krize raÄŸmen sanki ekonomide inanılmaz güzellikler varmış gibi iÅŸlerimiz açıldı. Bu heyecan, altı ay sürdü. Ä°lk 10 ayda mobilyada yüzde 15-20 civarında büyüme söz konusu. Bu rakam beklentimizin üzerinde ama hedeflerimiz paralelinde bir yıl geçirdiÄŸimizi söyleyebilirim.

Sektör olarak KDV indiriminin devam için uÄŸraÅŸtınız ama olmadı…
Devamı için birtakım giriÅŸimlerimiz oldu ama kabul ettiremedik. Önümüzdeki zamanlarda belki farklı uygulamalarla bu indirimler yeniden gündeme alınabilir. Devletin aracı olduÄŸu indirimlere tüketiciler daha fazla itibar ediyor. Ancak bunu beklemeyeceÄŸiz tabii. Tasarım odaklı çalışıp tüketicilerimize yakın durarak -reklam ve tanıtımı da atlamadan- satışlarımızı artırmayı planlıyoruz.

2009 sonunda baktığınızda tüketici eÄŸilimleri ne yönde? “Aşırı temkin” tutumu yavaÅŸ yavaÅŸ dağılıyor mu?
2009 yılında tedirgindi tüketici ama indirimler, bu çekingenliÄŸi biraz bertaraf etti. Hala bu tedirginlik devam ediyor. Ancak ekonomik göstergeler 2010 için bizi umutlandırıyor. Öte yandan Türkiye’de genel olarak tüketimin arttığı bir gerçek. Ciddi anlamda bir harcama var ama iÅŸsizliÄŸe baÄŸlı bir tedirginlik de söz konusu.

Bunlara raÄŸmen krizde yeni maÄŸazalar açmaya devam ettiniz?
2009 yılında 49 tane Ä°stikbal, 40 Bellona, 60’ın üzerinde de Mondi maÄŸazası açtık. Ancak buna karşın kimi verimsiz maÄŸazalarımızı da kapatma yoluna gittik. Küçük lokasyonları yani markanın amacına uygun hizmet veremeyen maÄŸazaları kapattık. Kriz daha iyi yerlerde maÄŸaza açma fırsat yarattı. Bu anlamda ciddi bir deÄŸiÅŸim yaÅŸadık.

2010 için maÄŸazalaÅŸma planınız nedir?
Yine bu yıl izlediÄŸimiz stratejiyi uygulayacağız. MaÄŸazacılıkta nicelikten çok niteliÄŸe yoÄŸunlaÅŸmayı planlıyoruz.

Yurtdışında da maÄŸaza sayınız hızla artıyor…
72 ülkede, 220 civarında maÄŸazamız var. Aktif ihracat yaptığımız ülke sayısı ise 55. Ä°hracat pazarlarımız arasında ilk 10 içinde -enteresan ÅŸekilde- Ä°talya’nın yeri büyük. Bu yıl ihracat ÅŸampiyonu ülkemiz Ä°talya oldu. Åžimdiye kadar hep Almanya olurdu oysa. Toplam ihracatımızın yüzde 12’sini Ä°talya’ya yapıyoruz. 2010 yılında yurtdışında 300 maÄŸazaya ulaÅŸma hedefimiz var. Halen toplam üretimin yüzde 15’ini ihracat yoluyla satıyoruz. Önümüzdeki beÅŸ yılda bu oranı, yüzde 30-35’lere çıkarmak istiyoruz.

Ağırlık vermek istediğiniz yurtdışı pazar neresi?
Mesela Suriye çok yakınımızda. Siyasi-ekonomik iliÅŸkilerimiz geliÅŸme kaydediyor ve halkın alım gücü artıyor. Buna paralel olarak maÄŸaza sayımızı artıracağız. Aslında bu pazarlarda avantajlı durumdayız. Suriye, Ä°ran Irak’ta Türk televizyonları izlendiÄŸi için oralarda marka olmuÅŸuz bile. Biz de yakın coÄŸrafyada etkinliÄŸimizi artırmak istiyoruz. Irak’ta 12 tane maÄŸazamız var örneÄŸin. En fazla maÄŸazamızın olduÄŸu ülke, 35 maÄŸazayla Ä°ran.

2010 yatırım anlamında Boydak Grubu için nasıl bir yıl olacak?
Önümüzdeki yıl yatırım anlamında kafamızda birkaç iÅŸ kolu var. Bunları gündeme alıp hayata geçirmek istiyoruz. Özellikle iÅŸ sahalarımıza uygun olan yatırım teÅŸviklerinden faydalanmayı planlıyoruz.

Enerji sektörüne yönelik yatırımlarınız olacaktı…
Bu konuda çalışmalarımız devam ediyor. Önümüzdeki birkaç ay içinde herhalde bir mesafe almış olacağız. Enerji, girmeyi arzu ettiÄŸimiz sektörlerden biri. Sektörde çok büyük olamazsak da, orta büyüklükte bir oyuncu oluruz diye düÅŸünüyorum. Ama bir dünya deviyle iÅŸbirliÄŸi yaparsak iÅŸ deÄŸiÅŸir. Bunun yanı sıra maÄŸazalarımızda satışını yaptığımız halı ürün grubuyla ilgili bir yatırım planlıyoruz. Bu yatırımın yeri ve kapasitesiyle ilgili çalışmalarımız devam ediyor. Mart gibi temelini atar, yılsonunda tamamlarız. Mobilya perakendeciliÄŸi ise ilgimizi çeken bir diÄŸer alan. Ä°lgimizi çeken birkaç alan dana var ama henüz olgunlaÅŸmadan açıklamak istemiyoruz.

Boydak Grubu olarak ne kadar istihdam yaratıyorsunuz?
Bizde bordrosu olan 11 bin çalışanımız var. Buna bayilerimizdeki çalışan ve tedarikçileri de eklersek 50 bin kiÅŸiye iÅŸ verdiÄŸimizi söyleyebilirim.

50 bin çalışanı olan bir grubun CEO’su olmak nasıl bir duygu?
Kayseri’deki bir fabrikalarımızın birinde odam, çalışanların giriÅŸ - çıkış yaptığı yöne bakıyor. GiriÅŸ ve çıkışlarda adeta bir insan seli oluÅŸuyor. Bunu izlemek inanın büyük bir keyif ama bu durum insanı zaman zaman farklı düÅŸüncelere de sevk ediyor. “Bu insanlara birkaç ay maaşını veremeyecek olursam ne olur?” diye düÅŸünüyorsunuz. Bu da çalışma zevkinizi artırıyor; önemli bir sorumluluk.

Halen yönetimde aileden kaç kiÅŸi var? Boydak soyadlı kiÅŸilerin sayısının fazla olması profesyonel çalışanlarınızı tedirgin ediyor mu?
Grupta 26 ÅŸirket var ve tümünün genel müdürü profesyonel. Çünkü biz liyakatı ve iÅŸi bilmeyi önemsiyoruz. Hak eden herkese, tüm pozisyonlar açık. Zaten oldukça genç bir grubuz. Grubumuzdaki genel müdürlerin yaÅŸ ortalaması 38.5, tüm çalışanların yaÅŸ ortalaması 31.5. Oldukça heyecanlı bir yapıdayız yani.
Ve bu yapının içinde aynı soyada sahip 15 çalışan var.

Peki atamalarınızı daha çok içeriden mi dışarıdan mı yapmayı tercih edersiniz?
Genellikle içeriden yapmayı tercih ediyoruz. Çünkü bunlar kurumsal kültürümüze uygun kiÅŸiler olduÄŸu için dışarıdan getirmeye pek sıcak bakmıyoruz. Fayda - maliyet analizine baktığımız zaman da bunu tercih ediyoruz. Ancak iÅŸletme körlüÄŸü oluÅŸmasın diye belli zaman aralıklarında çalışanlarımızın görev yerini deÄŸiÅŸtiriyoruz. Zaman zaman dışarıdan getirdiklerimiz olsa da, temel olarak buna çok sıcak bakmıyoruz.

KardeÅŸler ve kuzenlerden oluÅŸan bir yönetim yapısı için neler söylersiniz?
Yönetim biçimimizde profesyonellik ön planda. Aile bireylerimiz bu anlayışa sahip. Patronumuz ise Yönetim Kurulu BaÅŸkanımız Hacı Boydak. Zaman zaman aramızda fikir çatışması olsa da müzakere ve istiÅŸareyi çok önemsiyoruz. Böylece hem riskleri hem de baÅŸarıyı paylaÅŸmış oluyoruz. Fikir çatışmasının olduÄŸu yerlerde Hacı Bey’in sözüne riayet ederiz.

Evde de iÅŸ konuÅŸur musunuz peki?
Mümkün mertebe konuÅŸmuyoruz. Heyecanımızın yoÄŸun olduÄŸu dönemlerde evde iÅŸ konuÅŸuyorduk sonra baktık ki bunun sonu yok, vazgeçtik. Ev ve sosyal yaÅŸantımıza yönelik iliÅŸkilerimizi daha çok önemsiyoruz. Ä°ÅŸi iÅŸte bırakmaya gayret ediyoruz.

CEO olarak eleman alımının neresindesiniz?
Ä°K bölümümüz aktif olarak devrede. Åžirketlerimiz ihtiyaç duydukları kaynağı holdinge bildirir. Ä°K bu talebe uygun adayları çeÅŸitli elemelerden geçirerek finale getirir ancak son elemeyi -özellikle idari kadroda çalışacak arkadaÅŸlarla ilgili- biz yaparız. Çünkü bazen onların göremediÄŸi bazı olumsuzlukları biz görebiliyoruz.

Ä°kinci nesil patronlar olarak üçüncü neslin iÅŸe baÅŸlaması konusunda neler düÅŸünüyorsunuz?
Gençlerimizin iÅŸe ilgisi varsa yeteneklerine paralel bir kariyer planlaması yapıyoruz. Belki ileride anlaÅŸamayabilirler, “sizde sorun olmaz” demek doÄŸru deÄŸil. Bunun için kurallarımızı belirledik. Bizde bir saygı durumu vardır, büyüklerin sözüne itibar ediliyor. GeleceÄŸe yönelik bir aile anayasası hazırlıyoruz.

3.8 milyar TL ciro, 11 bin çalışan, 26 ÅŸirket, 13 fabrika… Böyle bir yapının başındasınız. Kendi kendinize baktığınızda bu tablo size ne düÅŸündürüyor? “Ben Allah’ın ÅŸanslı kuluyum” diyor musunuz?
Onu düÅŸünmemek haksızlık olur zaten. Ama nasipler gayretlerin içinde gizlidir, bunu da unutmamak lazım. Aile fertlerimin hepsi gayretlidir. Geriye dönüp baktığımda üniversite yıllarımdaki hayallerimin çok ötesinde bir yerde olduÄŸumu söyleyebilirim.

İşe tezgahtarlıkla başladı

• 42 yaşındaki Memduh Boydak, Marmara Üniversitesi Ä°ktisadi ve Ä°dari Bilimler Fakültesi Ä°ÅŸletme Bölümü mezunu.

• Ä°ÅŸe tezgahtarlıktan baÅŸladığını söyleyen Boydak, “13-14 yaÅŸlarında baÅŸladım. Satış maÄŸazamız evimizin altındaydı. Okul çantamı eve bırakıp aÅŸağı inerdim. Orada çay getirmek, bankaya gitmek, müÅŸteriye bakmak gibi iÅŸler yapardım. Lise sona kadar tezgahtarlık yaptığım için müÅŸteri psikolojisini çok iyi öÄŸrendim” diyor.

• Üniversiteden mezun olduktan sonra aile iÅŸinde çalışmaya baÅŸlayan, grupta birçok görev ve sorumluluk üstlenen Boydak, bu yılın ÅŸubat ayında CEO koltuÄŸuna oturdu.

• YoÄŸun seyahat programına raÄŸmen kendine vakit ayırmaya çalıştığını söyleyen Boydak, “10 yıldır haftanın üç günü düzenli olarak spor yapıyorum. Nereye seyahate gidersem gideyim mutlaka spor çantamı yanımda götürürüm. Pazar günleri ise genellikle trekking yapıyorum” diyor.

• Haftada bir kez mutlaka ailece sinemaya gittiklerini söyleyen Boydak’ın yaÅŸları 9 ila 18 arasında deÄŸiÅŸen beÅŸ çocuÄŸu var.

• Sıkı bir Kayserispor taraftarı olan Boydak, fırsat buldukça maçları statta izlemeyi tercih ediyor.
 
“Çalışmadan maaÅŸ verdiÄŸimiz insanlar var”

Malum iÅŸsizlik en büyük sorunumuz. Bu durum size yapılan iÅŸ baÅŸvurularına nasıl yansıyor. EÅŸ-dost arayıp iÅŸ istiyor mu?
Maalesef bu çok oluyor. Sosyal hayatta karşılaÅŸtığımız insanlar, yakınları için sıklıkla iÅŸ talebinde bulunuyorlar. EÅŸ - dost, çalışanlarımız ve siyasilerden de zaman zaman bu yönde talep geliyor. Bu konu, rahatsızlıklarımızdan biri. Çünkü günümün yüzde 10 - 15’i iÅŸ arayanlara dert anlatmakla ve dinlemekle geçiyor. Ä°nsanlara da bir ÅŸey diyemiyorsunuz. Vicdan faktörü ve duygusallık devreye girse de bu iÅŸi kurumsallıkla çözmeye çalışıyoruz. Kesinlikle Ä°K departmanına yönlendiriyoruz. Birine gerçekten bir iÅŸ ya da maaÅŸ gerekiyorsa “Çalışmasın ama ayda bir gelsin maaÅŸ alsın” diyoruz bazen çaresizlikten. Böyle birkaç kiÅŸi var doÄŸrusu. Buna karşılık “Yeter ki çalışsın maaÅŸ almasın, gitsin-gelsin. Çalıştığı yer belli olsun, çocuÄŸu evlendireceÄŸiz kız vermiyorlar” diyenler de oluyor.

2010 istihdam planınız nedir?
2010 yılı için yaklaşık olarak tevsi yatırımlarımız ve kapasite artırımlarımızdan dolayı holding bünyesindeki ÅŸirketlerimize yaklaşık olarak 400 mavi yakalı, 120 civarındada beyaz yakalı personel ihtiyacımız olacak. Bu ihtiyaç yıl içerisine dağılmış vaziyette giderilecek. Kısmen konjonktüre baÄŸlı bir geliÅŸim izleyeceÄŸini de eklemek lazım.