Bilişim sektörünün doygunluğa ulaştığını düşünen gençler rotayı tıp ve mühendisliklere doğru kırarken BT Global Services Doğu Akdeniz Bölge Müdürü Tayfun Uğur, bu alanda yetişmiş eleman ihtiyacının hala yüksek olduğu görüşünde

Ä°Åž'TE Ä°NSAN - 25.10.09
Feride Cem
feride.cem@sabah.com.tr


“YetiÅŸmiÅŸ eleman biliÅŸimde kolay iÅŸ bulur”

170 ülkede faaliyet gösteren British Telecommunications (BT), Türkiye’ye girmeye karar verdiÄŸinde önce Tayfun UÄŸur’un kapısını çaldı. Zira UÄŸur, bu ÅŸirket için adeta biçilmiÅŸ kaftandı. BiliÅŸimde hem uluslararası ÅŸirket deneyimi vardı hem de iÅŸin yerel ayağını çok iyi tanıyordu. HP ve Cisco gibi ÅŸirketlerin Türkiye’de kurulmasını saÄŸlayan ve genel müdürlüÄŸünü yapan UÄŸur’la el sıkıştıklarında BT’nin o an için hem tek çalışanı hem de yöneticisiydi.

UÄŸur, iÅŸinin çok zor olduÄŸunu biliyordu. Yine de sektördeki tecrübesine fazlasıyla güveniyordu: “Çokuluslu bir ÅŸirketin herhangi bir ülkedeki faaliyetlerini her zaman sıfırdan kurabilirim çünkü ben, kuran ve büyüten tipte yöneticiyim, mevcudu götüren deÄŸil!” Bugün geriye baktığında aldığı yoldan hayli memnun. Zira 31 Mart 2009 yılsonu itibariyle BT Group’un geliri 21,390 milyon euro olarak gerçekleÅŸti. UÄŸur’un başında bulunduÄŸu, Türkiye - Ä°srail ve Yunanistan’ı da içine alan DoÄŸu Akdeniz Bölgesi bu ciroda önemli paya sahip.

Türkiye’de Unilever, Coca Cola, P&G gibi uluslararası ÅŸirketlere hizmet veren BT’nin 110 global, onlarca da büyük yerli müÅŸterisi var. Yine de bulundukları noktayı deÄŸerlendirirken, “kriz olmasaydı her ÅŸey daha iyi olurdu” yorumunu yapmaktan kendini alamıyor. Ancak önümüzdeki yıllar için sektörün potansiyeline inancı tam. Halen ÅŸirketin Türkiye, Ä°srail, Yunanistan, Malta ve Kıbrıs organizasyonun yürütülmesi ve geliÅŸtirilmesinden sorumlu olan UÄŸur’la biliÅŸim sektörünün potansiyeli ve BT’nin büyüme hedefleri üzerine konuÅŸtuk.

2005’te bu ÅŸirketin ilk elemanı olarak iÅŸe baÅŸladınız… Bugünkü yeriniz hayal ettiklerinize uygun mu?
Biraz daha hızlı gitmeyi ön görüyorduk ama ekonomik kriz, doneleri deÄŸiÅŸtirdi. Etkisi psikolojik bile olsa, ayağınızı gazdan çekmenizi saÄŸlıyor çünkü.

Kriz sizi ne oranda etkiledi?
Büyüyen bir sektörde olduÄŸumuz için nispeten daha az etkilendik ama yatırımların durması bizleri de etkiliyor. Bazı sektörlerde bu avantaja dönmeye baÅŸladı.

Nasıl bir avantaj bu?
Bilhassa hadiseye global bakabilen ÅŸirketlerde göreceli avantajları kullanma seçeneÄŸi belirdi. Çünkü kriz ortamı bir kırılma noktası oldu. Global bir kriz olduÄŸu için tablo deÄŸiÅŸti. Bu tablo içindeki oyuncuların avantajları - dezavantajları daha çarpıcı bir ÅŸekilde ortaya çıkıyor. Çokuluslu ÅŸirketlerin krize bakışı salt ülkeler bazında olmuyor, global çözümlere gidiyorlar.

Bu işinizi kolaylaştıran bir durum mudur?
Orta ve uzun vadede kolaylaÅŸtırsa bile kısa vadede zorlaÅŸtırıyor. Bir taraftan yere pazardaki koÅŸullara adapte olmaya çalışırken, bir taraftan da yurtdışından gelen yeni yapılanmalara adapte olmanız gerekiyor. Bu da iki kere yorulmanıza sebep oluyor. Çünkü onlar toptan çözümlere gidiyor ve bu da anlaşılabilir bir ÅŸey. Ä°nce bir operasyondan ziyade toptan çözüm sunuyorlar.

Çok mu yoruldunuz?
Bunu ÅŸikayet anlamında söylemiyorum, global ÅŸirkette olmanın birtakım artıları var. Çünkü tüm dünya skalasında bir iÅŸi yürütmek beceri, birikim ve birtakım olanaklar ister. Ä°ÅŸin o tarafı önemli. Ancak her coÄŸrafyanın kendine göre özellikleri var. Bu ikisini bir araya getirmeniz gerekiyor. Çokuluslu bir ÅŸirketin yöneticileri olarak biz zaten bunu yapıyoruz ama kriz ortamlarında bu biraz daha kesifleÅŸiyor.

Peki bugünden bakınca beÅŸ yıl sonraki hedefiniz nedir?
Åžu anda bulunduÄŸumuz bölgede BT’nin ürün gamının yüzde 10 - 20’sini sunabiliyoruz. Daha önümüzde yüzde 80’lik bir imkan var. Tabii bu da sadece bizimle ilgili deÄŸil, ortamın geliÅŸmesiyle de paralel olacak.

Tam olarak verdiÄŸiniz hizmet nedir?
Bireysel pazarda faaliyet göstermiyoruz; müÅŸterilerimiz ÅŸirketler. Özellikle global, çokuluslu veya belli bir coÄŸrafyada önde gelen büyük ÅŸirketlerle çalışıyoruz. KOBÄ°’lerle ilgili fazla bir faaliyetimiz yok. Ä°kinci hedef sektörümüzse operatörler.

Bu şirketler sizden nasıl bir hizmet alıyor?
Bir ÅŸirket 100 ülkede faaliyet gösteriyorsa biliÅŸim, bu ÅŸirketin iÅŸ yapmasının ayrılmaz bir parçası olmuÅŸ demektir. Bu ÅŸirketler faaliyet gösterdikleri ülkelerin operatörleriyle muhatap olmak yerine bizim gibi bir firmayla çalışıyorlar. Çünkü hemen her ülkede faaliyetimiz var. Bunun yanı sıra operatörlere de global hizmet veriyoruz.

Türk ÅŸirketlerin yurtdışına açılması size iÅŸ potansiyeli yaratıyordur o zaman?
Kesinlikle... Çünkü Türkiye’nin önde gelen gruplarıyla hizmet veriyoruz. Yurtdışı ile iÅŸ yapan ÅŸirketlerin de bu tür ihtiyaçları ortaya çıkıyor. Türkiye’nin dışa açılması, globalleÅŸmesi nispetinde iÅŸ potansiyelimiz artıyor.

Sektörünüzün yarattığı istihdam potansiyeli nedir?
BiliÅŸim hem kendi içinde geliÅŸen hem de diÄŸer sektörlerin iÅŸ yapış tarzıyla büyüyen bir sektör. Bugün artık baklava üretimi iÅŸinde olan birinin bile Ä°nternet’te sayfası var. Artık birçok firma, kendini bu alanda göstermek ve burada iÅŸ yapmak ihtiyacı duyuyor. Bu da, sektörün istihdam potansiyelini artırıyor. Bu alana son yıllarda bilhassa gençler arasında ciddi bir kayma var.

Dışarıdan bakıldığında bu alandaki istihdamda bir doygunluk olduÄŸu görülüyor. Gerçekten öyle mi?
Sektörün bilgisayar yazılımı-donanımı ve network konularında yetiÅŸmiÅŸ insan ihtiyacı hala var. Hatta bu alanda açık olduÄŸunu söylemek mümkün. Ancak sektöre baÅŸka alanlardan kayma olduÄŸu da gerçek. Birçok gencin bu sektöre girmesi belki menfi bir tablo yaratıyordur. Çünkü bu gençler, yetiÅŸtikleri alanlarda iÅŸ bulamadıkları için mecburen amatörce yaptıkları bu iÅŸte, profesyonel tarafa geçiyorlar. Bunu bilhassa küçük ve orta boy yazılım ÅŸirketlerinde görebilirsiniz. Ancak tüm bunlara raÄŸmen sektörü Avrupa standartlarında deÄŸerlendirdiÄŸimiz zaman eleman ihtiyacı hala var.

Burada kariyer yolu açık mıdır?
Bundan 15- 20 yıl önce ÅŸirketler çalışanlarının kariyerleri ile ilgili daha net bir yol haritası açıklıyorlardı. Ama dünya hızlı deÄŸiÅŸmeye, sektörler farklı yönlere gitmeye baÅŸladı. Dolayısıyla kariyer konusunda tablo, belirginliÄŸini kaybetmeye baÅŸladı. Artık kariyer biraz daha kiÅŸinin inisiyatifine dayalı. Yani artık ÅŸirketler, size kariyer önermiyor, siz kendi kariyerinizi yönetiyorsunuz.

Yurtdışı ve yurtiçinde yöneticilik yapmış biri olarak çalışanları kıyaslayınca neler söylersiniz?
Türk insanının diÄŸerlerinden aÅŸağı kalır yanı yok. Tersine adaptasyon açısından ve farklı düÅŸünebilmek, kutunun dışına çıkabilmek gibi alanlarda bana göre avantajlı bile.

“Ofiste meÅŸgul görünmek deÄŸil, sonuç önemli”

Teknoloji ÅŸirketi olarak esnek çalışmaya açık mısınız?
Bizde herkes tam zamanlı çalışıyor ama BT’de dünya genelinde esnek çalışma var. Türkiye’de yeni ve hızlı büyüyen bir ÅŸirket olduÄŸumuz için yarı zamanlı çalışma sistemimiz henüz yok.

Biz tam zamanlı çalışmayı seven bir milletiz bunun da etkisi olabilir mi?
Bu anlayış deÄŸiÅŸse de yüzde 80 hala öyleyiz. Amerika’da birçok kiÅŸi günde iki iÅŸ yapar hatta üç iÅŸ yapanların sayısı da oldukça fazladır. Sosyal yapımız ve dinamiklerimiz nedeniyle kiÅŸi bunu yapmak istese bile ortam buna müsait deÄŸil. BT, bunun mümkün olduÄŸu coÄŸrafyalarda kesinlikle esnek çalışmayı kullanıyor.

Esnek çalışmadan kastınız nedir?
Tam  ya da yarı zamanlı çalışmadan çok, nerede, ne zaman iÅŸ yapabildiÄŸiniz anlamında esneklik giderek yayılıyor. Sabah 9, akÅŸam 6 iÅŸe gitme fikri oturmuÅŸ bizde. Bir de mekan olarak iÅŸte olmaya alışık bir milletiz. Buna raÄŸmen zaman olarak yapamasak da, mekan olarak esnekliÄŸi verimli kullanmak istiyoruz. Bu nedenle birçok arkadaşı evden çalışmaya özendiriyoruz. Bizim için mühim olan ofiste belli saatler arasında meÅŸgul görünmek deÄŸil, sonuç almak. Çalışanlarımıza “Sonuca en pratik ve en verimli biçimde nerede ulaÅŸabiliyorsanız orada yapın, kendinizi de suçlu hissetmeyin” diyoruz. Çünkü bizim için mesele meÅŸgul görünmek deÄŸil, sonuca ulaÅŸmak. Ama doÄŸrusu sosyal anlayış, bizi kısıtlıyor. 

Küresel ÅŸirketlerde kariyer yolculuÄŸu
• BT Global Services DoÄŸu Akdeniz Bölge Müdürü Tayfun UÄŸur,
1976 Manchester Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Enstitüsü elektronik mühendisliÄŸi bölümünü birincilikle bitirdi. Yine aynı üniversiteden makine mühendisliÄŸinden mastır derecesi aldı.

• 1984 yılında Ä°stanbul Üniversitesi Ä°ÅŸletme Ä°ktisadı Enstitüsü iÅŸletme mastırını birincilikle tamamlayan UÄŸur, profesyonel yaÅŸamına Manchester Üniversitesi’nde öÄŸretim asistanlığı ve proje mühendisliÄŸi ile baÅŸladı.

• Ä°ngiltere’de çeÅŸitli görevlerde çalıştıktan sonra Türkiye’ye döndü. AEG Genel Elektrik’te ürün müdürlüÄŸü, Penta Dış Ticaret’te Planlama Müdürü ve Finans Müdürü, HP Türkiye Genel Müdürü olarak görev yaptı. HP Fransa’da PC bölümünde yöneticilik yaptıktan sonra tekrar Türkiye’ye dönerek Cisco Systems Türkiye Genel Müdürü, Sonera Zed Türkiye Genel Müdürü ve Koç Bilgi Grubu Stratejik Planlama BaÅŸkan Yardımcılığı görevlerinde bulundu.

• “Ben geniÅŸ okumaya çalışırım” diyen UÄŸur ekliyor: “Teknolojinin dışında okumaya çalışırım. Felsefe, tarih, psikoloji… Bunlar, hadiselere çok boyutlu ve farklı açılardan bakma imkanı veriyor; salt mühendis bakışını deÄŸil, baÅŸka fikirleri de saÄŸlıyor.”