‘Merve’yi tavla’ yazılımı ile adını duyuran Botego’nun, HiperaktİK şirketi ile ortaklaşa piyasaya süreceği yapay zeka HRBot, insan kaynakları uzmanlarına mülakat öncesi asistanlık yapacak…

İŞ’TE İNSAN – 05.03.09
Onur UYSAL
onur.uysal@sabah.com.tr

Bir dönem özellikle erkek İnternet kullanıcılarının karşısında ‘ikna’ yeteneklerini sınadıkları sanal yazılım “Merve’yi tavla’, kabuk değiştirerek insan kaynakları uzmanlarının mülakatlarda işini kolaylaştıracak bir yazılıma dönüştü. “Merve’yi tavla”nın yaratıcısı yazılım şirketi Botego’nun Genel Müdürü Ekim Nazım Kaya, bu kez yanına insan kaynakları şirketi HiperaktİK’in kurucu ortağı Tuğba Avcı’yı alarak ortaya ‘HRBot’ adında sanal bir mülakat uzmanı yarattı. Avcı, uzun yıllardır birçok büyük firmanın ihtiyaç duyduğu adaylara yönelik seçme ve yerleştirme yapmış bir isim. Ancak çalıştığı firmalarda insan kaynakları uzmanlarının eşit düzeyde mülakat gerçekleştirememesi ve rapor sunamaması, HRBot fikrinin ortaya çıkmasını sağlamış.

Tuğba Avcı, “Etik olmadığı için mülakatlara kayıt ya da dinleme cihazı koyamazsınız. İş görüşmesinin nasıl geçtiği, adayın gerçekten iyi olup olmadığı biraz da mülakatı yapanın ruh haline bağlı. ‘Buna bir standart getirmeliyiz’ diye düşünürken aklıma ‘Merve’ geldi. Flört görüşmesi yapan bir yazılım niye mülakat yapamasın diye düşündüm” sözleriyle anlatıyor bu süreci. HRBot da tıpkı ‘Merve’ gibi yapay zeka ürünü. Ancak amaç bu kez Merve’yi tavlamaktan çok daha ciddi. Zekası ‘yapay’ da olsa HRBot, mülakat uzmanı bir yazılım. Görevi ise bir pozisyon için en uygun adayın seçilmesine yardımcı olmak. Bunu da hafızasındaki 3 bin sorudan seçtiği yaklaşık 40 soru ile yapıyor. Programın arkasında yaklaşık iki yıllık bir çalışma ve yüzlerce görüşmeden elde edilmiş deneyim var. Her ne kadar HRBot’un ortaya çıkışında ciddi bir emek yatsa da, elemeye katılan adayın yapması gereken tek şey, HRBot’un sorduğu sorulara bilgisayar karşısında doğru, aynı zamanda da dürüst cevaplar vermek.

Cevaplar kaydediliyor
HRBot ile gerçek zamanlı bir mülakat gerçekleştirmek için yapmanız gereken, iş başvurusunda bulunduğunuz şirketin, mail adresinize gönderdiği linke girmek. Aday bilgisayar karşısında hazır olduğunu bildirdiğinde ancak HRBot mülakata başlayabiliyor. Tıpkı ‘chat’ yapar gibi karşılıklı yazışma mantığına kurulu görüşme esnasında her ne kadar karşınızdaki yapay zeka ya da bir yazılım da olsa, verilen her yanıta dikkat edilmesi şart. Zira ortalama 40-45 dakika süren karşılıklı yazışmada verdiğiniz her cevap, HRBot’un veri tabanına kaydediliyor. Bu cevaplardan elde edilen rapor da, görüşmenin ardından şirketin insan kaynakları uzmanlarına sunuluyor. Yaklaşık 40 soruda adaya kişisel bilgiler, eğitim ve deneyimin yanı sıra başvurulan pozisyona ilişkin teknik sorular da sorabilen zeka ürünü HRBot’un elinden verdiğiniz yanıtlara göre ortalama 20-25 soruda ‘kurtulmanın’ mümkün olduğunu söylüyor programın yaratıcılarından Ekim Nazım Kaya. Yetkinlik bazlı mülakat tekniği uygulayan yazılımın şimdilik herhangi bir insan kaynakları uzmanı ya da müdürünü ‘işinden etme’ gibi bir amacı yok. Bu nedenle de “İş görüşmesini bir robotun yapması ne kadar etik?” eleştirisini “HRBot’un görevi işe yerleştirme yapmak değil. Yalnızca yüz yüze görüşme öncesi pozisyonla alakasız adayların elenmesinde ve adaylara ilişkin rapor sunulması aşamasında devreye giriyor. Bilindiği gibi iş ilanlarına ilgili ilgisiz binlerce aday başvuruyor. Hepsiyle görüşmeniz mümkün olmadığı gibi kimi zaman görüştüklerinizden farkında olmadan iyi olanları da eleyebilirsiniz. İşte bu süreçte HRBot, sizin adınıza mülakat yaparak, doğru adayların görüşmeye çağrılmasına hizmet edecek” sözleriyle yanıtlıyor Tuğba Avcı. 

Ezberlenmiş cevaplara yer yok
Beyaz yaka ve 0 - 10 yıl arası deneyimli adaylar için geliştirilmiş olan HRBot, hem kurumsal şirketler, hem de KOBİ’ler için ayrı ayrı geliştirildi. Önümüzdeki ay piyasada olacak HRBot, mülakatı yapacak şirketin istek ve ihtiyaçlarına göre değiştirilebiliyor. Soru haznesi sürekli yenilenecek olan HRBot, klasik tüm mülakat soru ve cevaplarına hakim. Bu nedenle ezberlenmiş cevapları tanıyabiliyor ve buna göre adayları daha fazla sıkıştırabiliyor. Ancak adaya “Beş yıl sonra kendinizi nerede görüyorsunuz?” gibi klasik bir soruyu ise asla sormuyor.