Ücretsiz ansiklopedi Wikipedia, gönüllü editörlerin siteden ayrılmasıyla sıkıntılı günler yaşıyor. Krizi nasıl aşacakları merak edilen site yönetiminin gündeminde ücretli editör istihdam etme gibi planlar da var

İŞTE İNSAN – 22.08.10
Onur UYSAL
onur.uysal@sabah.com.tr

Online bilgi kaynağı Wikipedia zor günler geçiriyor. Geçen yıl 50 binden fazla gönüllü editörün desteğini çekmesinin ardından sıkıntılı anlar yaşayan Wikipedia için 2010 da çok parlak bir yıl olmayacak gibi. Ücretsiz ansiklopedi olma amacıyla yola çıkan ve yakın zamanda 15 milyonuncu başlığın girilmesiyle bu alanda büyük bir başarıya imza atan Wiki son dönemlerde hızla kan kaybediyor. Siteye başlık açan, içerik sağlayan ve düzenleyen binlerce gönüllü editör artık sitede yazmama kararı aldı. Böylece ilk kez, editörlük yapmayı bırakanların sayısı Wikipedia’da yazmaya başlayan yeni gönüllülerin sayısını da geçmiş oldu. Gönüllü editörlerin siteyi bırakmalarının ardından çözüm arayışına giren Wikipedia’da bir süredir tartışmaya açılan paralı editörlük sistemi sesli olarak dile getirilmeye başlandı. Merkezi Amerika’nın Florida eyaletinde bulunan ve hiçbir ticari faaliyette bulunmayan Wikipedia, tüm gelirini kurduğu Wikimedia Vakfı aracılığıyla bağışçılardan elde ediyor. Vakıf yetkileri eğer durum böyle giderse önümüzdeki sonbahardan itibaren maaşlı editörler çalıştırabileceklerini açıkladı.

İçeriğindeki bilgilerin doğruluğu ve yönlendirici olup olmadığı konusunda tartışmaların yaşandığı, pek çok kesim tarafından kaynak olarak gösterilmesinin doğru bulunmadığı online ansiklopedi Wiki, günden güne zenginleşen içeriğinin yarattığı bazı sorunlarla başa çıkmaya çalışıyor. Konusunda uzman olmayan kişilerin sitede açtığı hatalı başlıklar bilgi kirliliğine yol açarken, Wikipedia’nın güvenirliğini de tehlikeye sokuyor. Uzmanlara göre site hızlı bir büyüme sürecinin ardından doğal sınırlarına ulaştı ve artık kalabalık sayılabilecek bir durumda. Bu da Wikipedia’da gerçekten içerik üretmek isteyen editörleri isteksizleştiriyor. Hatta pek çoğu bu nedenden dolayı siteyle ilişkisine son veriyor.

Wiki eğlenceli değil
Wikipedia’daki kaçışın ardındaki bir diğer neden de İnternet kullanıcılarının artık “kazan kazan” ilkesiyle hareket etmesi. Yani bir site YouTube gibi eğlence vaat etmiyorsa, Facebook kadar sosyalleştirmiyor ya da Twitter gibi mesajlaşma ihtiyacını karşılamıyorsa, kullanıcıların da ilgisini çekmekte yetersiz kalıyor. Bu nedenle de pek çok İnternet kurdu, Wikipedia’dan “eğlenceli” olmadığı ya da karşılıklı fayda sağlamadığı gerekçesiyle uzak durmayı tercih ediyor. Bu nedenle de Wikimedia Vakfı sitede canlılığı ayakta tutabilmek için kuruluşundan bu yana ilk kez paralı editörlerle çalışma fikrine sıcak bakıyor.

"Siteyi kapatmayacağız"
Wikipedia yönetimi siteyi kurtaracak bir diğer çözümü de üniversite kampüslerinde arıyor. Hem genç kullanıcıları Wikipedia’da yazmaya yönlendirmek hem de üniversitelerle işbirliği yapabilmek adına “kampus elçileri” Amerika’nın George Washington ve Princeton gibi tanınmış okullarında tanıtım faaliyetleri için kolları sıvadı. Hatta öyle ki Wikipedia’da nasıl editörlük yapılabileceğine dair programların ders içeriklerinde yer alması için çalışmalar da gündemde. Wikipedia yönetimi sitenin geleceğinin sallantıda olduğu yolundaki yorumları ise yalanlıyor. Şimdilerde uzman yazarlar aramakta olduklarını duyuran yönetim “Konusunun uzmanı kişilerle temasa geçmeye çalışıyoruz. Örneğin müzelerle işbirliğine gitmek sıradaki adımımız olacak” açıklaması yapıyor. Ancak teknoloji alanında araştırma yapan uzmanların ortak görüşü editör sayısındaki düşüş trendinin bu şekilde devam etmesi durumunda yönetim tarafında da çatlakların oluşabilme ihtimali var. Merak edilen konu ise ücretli editör sisteminin Wikipedia’yı kurtarmaya yetip yetmeyeceği...