ABD’nin ünlü üniversitesi UCLA’den Dr. Robert Maurer

ABD’nin ünlü üniversitesi UCLA’den Dr. Robert Maurer, depresyondaki hastasını nasıl içine girdiği kısır döngüden çıkaracağını bir türlü bulamaz. Julie adındaki bu kadın, eşinden yeni boşanmış ve iki çocuğun sorumluluğuyla baş başa kalmıştır. 20 kilo fazlası, ağır bir depresyon durumu, bunlardan kurtulmak içinse ‘sıfır noktasında’ bir enerji düzeyi vardır.

Aslında yapılması gereken basittir. İyi bir diyet ve egzersiz programına başlayarak yaşam enerjisiyle kendine güvenine yeniden kavuşması, hayatının diğer problemli alanlarının kendiliğinden yoluna girmesine yardımcı olacaktır. Ancak Maurer’in “hiç değilse haftada iki kez birer saat egzersiz...” diye başlayan cümleleri karşısında Julie, doktoruna tekme atacakmış gibi bakmakta, böyle bir konuşmaya bile tahammül edememektedir.

Aylarca aynı sarmalın içinden çıkamayan hasta – doktor ilişkisinde bir gün, basit ama etkili bir değişim yaşanır. Maurer’in aklına süper bir fikir gelmiştir. Julie’den her gün televizyon karşısında egzersiz yapmasını ister. Yemek pişirirken zaman ayarı yapmak için kullandığı saati kurması ve bu süre içinde seyretmekte olduğu programdan gözünü bile kaydırmadan, olduğu yerde hafif tempoda, koşmakla yürümek arasında basit bir egzersiz yapması gerekmektedir. Bunun için Marer’in belirlediği süre ise sadece bir dakikadır. Ne bir saniye eksik ne de bir salise fazla! 60 saniyeden oluşan tek bir dakika!

Bir dakikalık düşük tempodaki bu egzersizin Julie’nin sağlığına hiçbir etkisi olmaz ama tutumunu tamamen değiştirir. Bir sonraki doktor randevusunda “günde bir dakikayla başka neler yapabilirim” diye sorar. Dr. Maurer birkaç ay içinde Julie’nin egzersizlerinin zorluk derecesini adım adım arttırmış, ciddi bir kondisyon programına karşı direnciniyse kırmayı başarmıştır.

Julie’yle başladığı “küçük adımlarla büyük hedeflere” ulaşma egzersizini kitaplaştıran (One Small Step Can Change Your Life) Maurer’in pek çok basit ama işe yarar reçetesi var. Üstelik hepsi mutfak saatiyle ölçülebilecek türde. Dağınıklığıyla kaçma hissi yaratan evinizi temizlemeye girişmek yerine sürekli bahane üretiyorsanız, saati derhal beş dakikaya kurup evin en dağınık odasına koşmanız gerekiyor. Maurer’in iddiası, beş dakika sonra ya kendinizi durduramayacağınız ya da bıraksanız bile tekrar geri dönüp mutlaka o işi bitireceğiniz yönünde.

Kendinizi yorgun, yetersiz, çaresiz hissettiğiniz her iş için aynı reçeteyi öneren yazar, küçük parçalara bölünmemiş hedeflerin insanda sadece korku ve uzaklaşma isteği yarattığı görüşünde. Aynı yaklaşım işe de uygulanabilir. Elinizin gitmediği o kâbus rapor, doldurmanız gereken seyahat masrafları formları, ekibinizdeki biriyle yapmayı erteleyip durduğunuz performans değerlendirmesi görüşmesi...

Bunları yapmak yerine haber sitelerinde dolaşmak, “bu son” diye diye 30’uncu kez oynağınız spider solitaire’e gömülmek daha kolay gelse de yapılamayan işler için beynimizde açılan pencere, fark ettiğimizden çok daha fazla enerji tüketiyor aslında.
Yine de her yılbaşında ya da doğum günümüzde, bizden bin ışık yılı uzakta olduğu için asla ulaşılamayan hedefler koymaya, listeler yapmaya devam ediyoruz nedense. Oysa ulaşılabilir, elimizin az ilerisinde hedefler koymak, minik minik havuçlarla büyük hedeflere uzanmak fikri ne kadar basit ve etkili.

Maurer’in verdiği örneklerden biri de Toyota’yla ilgili. Çalışanlarından, şirketin iyileştirilmesi için her yıl bir buçuk milyon öneri alan Toyota, sene sonunda yaptığı bir törenle en iyi öneriyi seçip ödüllendiriyormuş. En iyi öneriye bir tükenmez kalem! Son altı ayda tarihe gömülen dev şirketlerin, yöneticilerine verdiği bonuslarının milyon dolarlarla ölçeklendiğini düşününce, birden anlam kazanıveriyor Toyota’nın tükenmez kalemi.

Üzerime üzerime gelen işler için sadece bir mutfak saatine ve en fazla beş dakikaya ihtiyacım olduğu fikri, bana çok rahatlatıcı geliyor doğrusu. Üstelik bu, ‘evde rahatça deneyebileceğiniz türden’, zararsız bir öneri.

(Burçak Güven-22.02.2009)