Küresel piyasalar ABD'nin bütçe sorunları ve Avrupa'nın borç kriziyle meşgul

Küresel borsalar yoğun satışlarla geçen bir haftayı geride bıraktı. İMKB bu satışlardan payını alırken, döviz kurları yükseldi, gösterge tahvil faizi 28 ay sonra yüzde 11'in üzerine çıktı. Geçen hafta küresel piyasalarda gündemi ABD'nin bütçe sorunları, Avrupa'nın borç krizi ve bunların dünya ekonomisi üzerindeki olumsuz etkileri belirledi. ABD'de Demokrat ve Cumhuriyetçi Parti temsilcileri herhangi bir konuda anlaşamadıklarını açıkladı. İki aydır bir mesafe alamadıklarını ve sonuç çıkmayacağını yazıyorum, ama nedense Wall Street ve küresel piyasalarda bu haber ciddi satışlara yol açtı. Şimdi ne olacak? ABD Kongresi'nin 10 yıl içinde 1.2 trilyon dolarlık bütçe kesintisi yapması için yaklaşık bir aylık süresi var. Bu süre sonunda hiçbir şey yapmazlarsa otomatik önlemler devreye girecek. Bunlar arasında harcamalarda yapılacak kesintilerinin yanı sıra vergi artışları da var. Demokratlar harcamalarda kesintiye, Cumhuriyetçiler vergi artışlarına karşı çıkıyor. Moody's bu önlemler otomatik devreye girerse ABD'nin notunu indirmeyeceğini açıkladı ancak seçimlere bir yıldan az bir süre kaldı ve bu politik kavganın içinden ne çıkacağı net olarak belli değil. İki parti arasında bütçede istenen sonucu vermeyecek kötü bir anlaşma çıkarsa ABD'nin notunun indirilmesine neden olabilir ve küresel piyasalarda yeni bir çalkantı yaşanabilir. Bunun ipuçları ancak aralık ayının ortalarında kendini gösterir.

ALMANYA KARARLI
Geçen hafta Almanya'nın Avrupa'yı iflasa sürükleyeceğini yazmıştım. Almanya, Avrupa tahvil piyasalarında yaşanan büyük kaçışa rağmen pozisyonundan geri adım atmama kararlılığını korudu. Avrupa Merkez Bankası'nın yoğun biçimde tahvil satın almasına karşı çıktığı gibi ortak tahvil çıkarılması yönündeki adımları da reddetti. Perşembe günü ABD tatile girdi, bu kez Almanya Başbakanı Angela Merkel'in açıklamaları borsalarda satışa yol açtı. Almanya'nın bu direnci ülkeleri de bankaları da iflasa sürükleyecek. Oyun planı da buna dayanıyor (Gerekçelerini Forbes'un aralık sayısında okuyabilirsiniz.) Zaten ülke tahvil faizlerinin bugün ulaştığı seviyelere göre bir stres testi yapılsa Avrupa'da ancak birkaç tane bankanın sermaye yeterliliği oranı yeterli düzeyde çıkabilir. İtalyan, Fransız, İspanyol, hatta Alman bankalarının faizlerin bu seviyede devam etmesi durumunda ayakta kalması mümkün değil. ECB'nin verdiği likiditeyle iflas etmemiş gözüküyorlar ve ECB para vererek mali sistemde bir kilitlenme yaşanmasını önlemeye devam ediyor. Bu durum, İtalya ya da İspanya tahvillerinin faizlerinin yükselmesi nedeniyle bankaların bu tahvillere karşılık tuttukları teminat oranı artırılıncaya ya da bir not indirimi bu süreci tetikleyinceye kadar devam edebilir. Bununla birlikte Almanya'nınki dahil Avrupa'da yapılan her ihale sorunlu geçmeye başladı. Bankalar ister istemez risklerini azaltmaya çalışıyor, bu da faizleri yukarı iterken borç sorununu daha da büyütüyor. Türkiye dahil gelişmekte olan piyasalardaki satışların nedeni de Avrupa bankalarının yaşadığı bu sıkışıklık. Borç sorununa çözüm bulunmadığı için bu satışlar devam edecek. Avrupa bankaları 2.5 trilyon euro ile gelişen piyasalara en çok krediyi aktarmış durumda. ABD bunu ancak 500 milyar euro civarında bir rakamla izliyor. Avrupa bankalarının 18 ay içinde 2.5 trilyon euroyu geri çekerek bilançolarını ve risklerini küçültmeleri bekleniyor. Nerede imkan bulurlarsa orada satış yapacaklar.

SERT DÜŞÜŞLER DEVAM EDEBİLİR
ABD, Avrupa ya da gelişen piyasa endekslerinin hepsi çok sert geri çekilmeler yaşanabileceğini gösteriyor. Wall Street bu satışlara öncülük edebilir. S&P 500 Endeksi'nin 1145 puanın altına inmesi, 900 puan civarına kadar satışların sürmesine neden olabilir; endeks 850 puanın da altına inerse 600 puan civarına kadar gerileyebilir. Grafikler, 2009'da yaşanan dip seviyelerin de altına iniş olabileceğini gösteriyor. Yarı yarıya euro ve dolardan oluşan döviz sepeti 2.10-2.35 bandı içindeki hareketini sürdürüyor. Gösterge tahvil faizi ise yüzde 10.80- 13 arasındaki bir bandın içine girdi.

Ekleyin:: del.icio.us | Digg Facebook Google Myspace Xing