Murat Arın: Çok fazla soru işareti, çok fazla zorlama
Piyasalar iyi geçen bir haftayı geride bıraktı ancak farklı yatırım araçlarında birbiriyle ters hareketler oluşurken çok fazla soru işareti belirmeye başladı
Küresel piyasalar iyi bir haftayı geride bıraktı. ABD'de işsizlik oranının yükselmesine karşın işsiz sayısının daha az artması olumlu bir gelişme olarak kabul edildi ve borsaların yükseliş trendini korumalarını sağladı. Dolar önemli para birimleri karşısında değer kaybetti.
Küresel piyasalar ilginç bir dönemden geçiyor. Birbiriyle bağlantısız ve ters hareketler gözleniyor. Örneğin ABD ekonomisi toparlanma yoluna girdiyse borsaların yükselmesi bunun doğal sonucu olabilir. Ama bu sürecin devamında ABD Merkez Bankası'nın faiz artırması beklenir. Bu nedenle doların hemen bütün para birimleri karşısında değer kaybetmesi ilginç bir çelişki oluşturdu. Bu durum ancak şununla açıklanabilir. Ekonomiler toparlanmaya başladı ancak bu hükümetlerin yaptıkları teşviklerle gerçekleşiyor ve bu durum değişmeyecek. Dolayısıyla ABD yüksek bütçe açıklarıyla karşı karşıya ve bu açıklar büyüyecek. Doların değer kaybetmesi ve altının yükselmesi buna bağlanabilir.
Peki o zaman ABD Hazine tahvillerine neden çok yüksek talep geliyor? ABD Hazinesi'nin geçen hafta yaptığı üç tahvil ihalesi çok başarılı geçti ve faizler geriledi. Özellikle 30 yıl vadeli tahviller yıllardır görmediği kadar yüksek rağbet gördü ve faiz mart ayından bu yana en düşük seviyeye indi. ABD'nin bütçe açıkları artmaya devam edecekse para neden yüzde 4.24 faizli 30 yıl vadeli tahvillere yöneldi? Piyasalarda geçen sonbaharda tırmanan kriz sırasında tahvil faizleri hızla gerilemişti. Bu senaryonun tekrarlanması mı bekleniyor?
Gemilerle kuru taşımacılık nakliye maliyetlerini gösteren Baltic Dry Endeksi Haziran ayı başında 4.291 seviyesine yükselmişti. Endeks Ağustos sonunda 2.388 seviyesine kadar yüzde 45'lik bir düşüş yaşadı. Ekonomiler toparlanıyorsa neden taşımacılık canlanmıyor ve endeks artış göstermiyor? Doların zayıflamasına ve ekonomide canlanma beklentilerine karşın petrol fiyatlarında da önemli bir sıçrama olmadığını ekleyelim. Küresel piyasalarda olumlu bir hava esiyor ama çok fazla soru işareti var.
İçeride ise IMF ile anlaşma yapılmasının daha da gecikeceğinin anlaşılmasının getirdiği bir baskı yaşandı. Asya'dan Amerika'ya kadar borsalar son bir yıldaki zirvelerini zorlarken İMKB haftanın ilk yarısında düşüş yaşadı. Hemen bütün paralar dolar karşısında değer kazanmasına karşın TL bundan yararlanamadı. Son bir haftadaki iyileşmeye karşın hem içeride hem dışarıda piyasalar çok fazla zorlamayla yürüyor. Beklemeye devam.
(Murat ARIN – 13.09.09)
del.icio.us
Digg
Facebook
Google
Myspace
Xing
Çıktı al
Bu haftaki yazinizin 3. paragrafinda bahsettiginiz, ABD ekonomisinin iyilesmesi, fakat bunun ic taleple degil, hukumet destekli paketlerin (yani ucuz paranin) sayesinde oldugu tespitinize katiliyorum. Yani bu desteklerin cekilmesi durumunda, tekrar kotulesmeye gidilecegi su anda cok bariz. Buna yaninda 4. paragrafta, bahsettiğiniz (ABD'nin real olarak iyilesmemesine ragmen) ABD hazine tahvil ihalelerinin bu kadar rahat gecmesinin sebebini Dr.Atılım Murat su sekilde acikliyor: "Fed’in borsa spekülasyonunda uyguladığı yöntem şudur: Fed, ABD Hazinesi’nin ihraç ettiği yeni tahvilleri alan banka ve finans kurumlarından, bu tahvilleri hemen satın alıyor. Arada alım-satım farkından doğan zarar diye bir şey yok. Yani bankalar hiçbir zarar görmeden, tahvilleri Fed’e satıyor, parayı alıyor.
Aralarındaki sözlü anlaşmaya göre (yazılı bir şey söz konusu bile olamaz), bankalar ve büyük finans kurumları Fed’den aldıkları paralarla piyasalarda yüklü miktarda alım yapıyor (özellikle borsalarda). Bu Fed’in indirekt olarak piyasaya müdahalesidir. Bankaların, Fed’e verdikleri sözü tutmamaları gibi bir şey düşünülemez bile. Merak edenler, büyük bankaların ‘trading’ işlemlerinden bu dönemde ne kadar kazandıklarına, bilançolarından bakabilir.
Gelelim piyasalardaki tedirginliğin sebebine. Fed’in bu iş için ayırdığı kaynak $300 milyar idi. Mart ayından beri 276 milyar doları kullanıldı. Borsada spekülasyon için 24 milyar dolar kaldı. Bu rakam da, önümüzdeki 15 gün içinde kullanılacak. Sonra ne olacak? Fed yeni bir spekülasyon paketi mi açıklayacak (parasal genişleme programı); ‘görünmez el’ geri mi çekilecek? Fed programı sonlandırırsa, piyasaların nasıl tepki vereceğini kimse bilmiyor (tabii piyasanın tepkisini takip edebilmek için, ‘içeriden alım-satım rakamları’ gibi göstergeler de var)."
Bu bir komplo teorisi olabilir... Ama bence olasiligi hic de dusuk olmayan bir komplo teorisi :)
iyi haftalar dilerim.
Burak Yanikoglu
Yorumunuzu Ekleyin