Avrupa'nın 5 trilyon euroluk borcunu karşılayacak para hiçbir yerde yok. EFSF'in 2 trilyon bombası da patladı.

Küresel piyasalarda geçen hafta kaygıların yerini likidite coşkusu aldı. Yedi merkez bankasının ortak bir kararla bankalara dolar likiditesi sağlaması, borsalarda yükselişleri hızlandırdı. Cuma günü ise ECB'nin IMF'ye kaynak aktaracağı, IMF'nin de bu kaynağı sorunlu ülkelere yönlendireceği haberi yeniden tazelendi. Likidite verilmesinin de bu tür haberler çıkmasının da bir tek temel nedeni var: Avrupa'daki 5 trilyon euro civarına ulaşan zararı karşılayacak bir para yok. Ne Avrupa'da var, ne Almanya'da, ne ECB'de ne de IMF'te. 5 trilyon euroluk zararın üstesinden gelmek için en az 2 trilyon euroluk bir iflas fonu oluşturmak, bu parayla sorunlu ülkelerin borçlarını yeniden yapılandırmak gerekiyor. Yani borçlarının bir kısmını silerken geri kalanını uzun vadeye yaymak, zaten iflasın eşiğinde olan ve alacakları silinince "son"ları kesinleşecek olan bankalara sermaye aktararak yaşamalarını sağlamak gerekiyor. İki ay önce EFSF'nin kaldıraçla en az 2 trilyon euroya çıkarılacağı üfürülmüştü. O zaman da böyle apaçık bir yalanla borsalar yükseldi, piyasalar "moral" buldu. Bu işten anlayan uzmanların yaptığı hesap, EFSF'nin kaldıraçla bir misli artırılabileceğiydi. Fonda 270 milyar euro civarında kaldığına göre kaldıraçla ulaşılabilecek rakam 550-600 milyar euroyu aşamayacaktı. Euro Bölgesi bürokratları iki ay uğraştı durdu ve sonunda fonun ancak bu kadar bir büyüklüğe ulaşabileceğini, bunun da hiçbir işe yaramayacağını kabul etti. Euro Bölgesi maliye bakanlarının EFSF'den ümit olmadığını açıklamasından saatler sonra merkez bankalarının dolar likiditesi sağlama kararı geldi. Avrupa bankaları yaklaşık bir aydır dolar bulamıyordu ve spekülasyonlara göre büyük bir Fransız bankası salı günü iflasın eşiğine gelmişti. Merkez bankalarının bu kararı, mali sistemde bir çöküş yaşanmasını erteledi. Çünkü bankalar dolar likiditesi buldu ama bu kez euro sıkıntısı tırmanmaya başladı. Avrupa bankalarının ECB'den sağladığı günlük likidite desteği 300 milyar euroyu aştı. Dolar verilmesi, likidite sıkışıklığını çözmedi. Bütün bunlar şu anlama geliyor: Dünya, Avrupa'yı kurtarmak için en az 2 trilyon euroluk bir kaynağı denkleştirinceye ya da bankalar iflas edinceye kadar durum kötüleşerek devam edecek.

Borsalar ayrı telden
Borsalar kurtarma haberlerini yalan da olsa çok seviyor. Bir süre daha borsalarda iyimserlik havası pompalanabilir. ECB'nin perşembe günkü toplantısında faiz indirme kararı alması bekleniyor. Bu da piyasaları olumlu etkileyecek bir haber. Ayrıca ECB'den yeni likidite önlemleri gelebilir. Öte yandan Euro Bölgesi ülkeleri, Almanya'nın istediği koşulları kabul etmek üzere. Buna göre hükümetler bütçelerini hazırlar ve uygularken egemenliklerini koruyacak ancak bütçelerden sapılırsa egemenlik Brüksel'e geçecek ve mali kontrol merkezden sağlanacak. Ülkelerin bu şekilde disipline sokulması Almanya'nın başından bu yana savunduğu bir yöntem. Ama isteklerinin kabul edilmesinin ardından, Almanya'nın ne kadar "havuç" vereceği hala belirsizliğini koruyor. Almanya'nın kurtarma fonlarını büyütme niyeti yok. Ancak ECB'nin piyasalara banka iflaslarını engelleyecek kadar destek vermesinin önünü açabilir. Almanya'nın oyun planında ülkeleri ve bankaları "düzenli" iflasa götürmek var. Bu nedenle piyasalardaki belirsizlikler ve ekonomilerin daralma süreci daha uzun süre devam edecek. 

Ekleyin:: del.icio.us | Digg Facebook Google Myspace Xing