Krizin giderek derinleştiği bir dönemde umut kırıntıları oluşmaya başladı.

Bu işaretlerin devam etmesi, bundan sonra yaşanacak iflaslar nedeniyle oluşacak sarsıntıların şiddetini azaltabilir. 

Piyasalar geçen haftayı olumlu bir havada geçirdi. Aslında içeride ve dışarıda borsa endekslerine, döviz kurlarına bakınca çok olumlu bir hava olduğunu söylenemez belki. Endeksler dip seviyelerde dolaşıyor, TL en düşük seviyelerinde dolaşıyor ancak art arda gelen gelişmeler ve veriler, ileriye yönelik cılız da olsa ışık olmaya başladı.
Son birkaç aydır çok karamsar yazılar yazıyorum, okuyanlar da sıkıldı, ben de sıkıldım; bunun nedeni ekonomik gösterge ve verilerin hiç olumlu sinyal vermemesi, kayda değer hiçbir iyileşme olmamasıydı. Geçen hafta bu karamsarlığı dağıtacak birkaç gelişme birden oldu. Bunlardan ilki Ocak ayı içinde ABD özel sektör tahvil piyasasında 146 milyar dolarlık satış yapılmasıydı. Bu, Mayıs ayından bu yana en yüksek rakam. Nakitte olanlar aylar süren bekleyişten sonra tahvil piyasasında alım yapmaya cesaret etti. Piyasaların çarkları yavaş da olsa dönmeye başladı. İkincisi Çin'deki talep nedeniyle gemi nakliye fiyatlarındaki sıçrama ve bunun bakır fiyatlarına da yansımasıydı. Çarşamba ve perşembe günü kuru yük taşımacılığı fiyatlarını takip eden Baltic Dry Endeksi yüzde 30 artış gösterdi. Ardından cuma günü bakır fiyatları yüzde 5 arttı. Talebin kesilmesi nedeniyle arzın da durması, piyasada sıkışıklık yaratmaya başladı. Bu da bu tür sıçramalar yaşanması olasılığını artırıyor. Emtia fiyatlarındaki yükseliş likiditeyi artırdığı için borsalara olumlu yansıyor.

Perşembe günü Moody's.com'da ilginç bir rapor yayınlandı. Raporda ABD'de konut sektöründe fiyatların dibe vurduğu, durgunluk nedeniyle kısa vadede toparlanma olmasa bile fiyatların yılsonundan itibaren çıkışa geçebileceği belirtildi. Her geçen ay fiyatlar biraz daha gerilerken bu rapor biraz sürpriz oldu. Ancak Aralık ayında ABD'de bekleyen konut satışları endeksinin yüzde 6 artması, İngiltere'de bir yıl aradan sonra Ocak ayında fiyatların yüzde 2 yükselmesi uzun süredir bu sektörle ilgili ilk olumlu verilerdi. Cuma günü ABD'de işsizlik verileri kötü geldi. Ancak beklenenden çok kötü gelmedi. Yani piyasalarda oluşan bu olumlu havayı dağıtacak kadar kötü değildi. ABD'de yarın açıklanması beklenen yeni kurtarma paketi de piyasalar için bir umut oldu. Ayrıca Barack Obama'nın trilyon dolara dayanan teşvik paketi var. Bütün bu olumlu gelişmelerden krizin sonuna geldiğimiz sonucunu çıkarmıyorum ancak bu gelişmeler işlerin daha da kötüleşmemesi ve krizin yıllara yayılmaması için umut veriyor. Piyasalarda son aylarda iyiyle kötü, daha doğrusu orta kararla kötü olan arasında bir ayrım yapılmıyordu. Durumu kurtarabilecek olanlar üstünde bile çok yoğun bir baskı oluşuyordu. ABD ve İngiltere'de bankacılık sektörlerinin iyice kamu kontrolüne girmesiyle birlikte “kötüler kaderleriyle başbaşa kalacak” gözüküyor. Alınan önlemler ve bu son gelişmeler en azından krizin yarattığı yokuş aşağı hızlı gidişin önünü alabilir. Ancak tünelin ucunda ışığı gerçekten görmek için henüz çok erken.

Kriz Büyüdükçe Altın Işıldıyor
Dolar en güçlü para birimi olma özelliğini koruyor ancak bu durum, dolara artan güvenden çok diğer para birimlerine karşı güvensizliği yansıtıyor. Bu da altının 'güvenli liman' rolünü öne çıkarıyor. Altın fiyatları Kasım ayında 750 dolara indikten sonra son iki haftadır 900 dolar civarında seyrediyor. Altına olan bu ilgi hafta içinde önde gelen birçok bankanın fiyat tahminlerini değiştirmelerine neden oldu. Goldman Sachs hala altının aşırı değerli olduğunu düşünüyor bununla birlikte kısa vadeli tahminlerini yükseltti.

Goldman Sachs raporundan: "Mali ve bağımsız risk unsurlarının yakın dönemde piyasanın bir özelliği olarak kalmasının mümkün olduğunu düşünüyoruz, sonrasında altın fiyatları daha adil değerlere yakın işlem görecektir. Bu nedenle 3 ay sonrası için altın fiyat tahminimizi 700 dolardan 1000 dolara, 6 aylık tahminimizi 785 dolardan 950 dolara ve 12 aylık tahminimizi 795 dolardan 825 dolara yükseltiyoruz. Açıkçası CDS (kredi iflas sigortası) primleri tarafından ölçülen finansal riskler yüksek kalmaya devam ederse altın fiyatları daha uzun süre yüksek kalabilir."

Citigroup, Mart ve Mayıs için altın fiyat tahminlerini 1,190 dolar ve 1,300 dolara yükseltirken Merrill Lynch altın fiyatının gelecek 12 ile 15 ayda ons başına 1,500 dolara erişeceğini düşünüyor. UBS ise kısa vade için tamamen farklı bir tablo çiziyor: "Altın son günlerde iyi performans gösterdi fakat aşırı alım sinyalleri var, bu sebeple düşüş bekliyoruz. 930 dolarda altın Mart 2008'deki düşüş trendini kıramadı. 890 doların altında bir kapanış ayı eğilimli olur ve daha büyük bir kar dalgasını tetikler. Altının 840 dolara hatta 800 dolara kadar düşmesini bekliyoruz. Zaman açısından Mart sonu ya da Nisan gibi bir konsolidasyon/düzeltme bekliyoruz. Bu durumda yaz ayları altın için boğa eğilimli geçecek. (finanstrend.com)

İflaslar Hızlanarak Artıyor
ABD'de sirket iflaslarının sayısı Ocak´ta artmaya devam etti ve düşük kredi notuna sahip (tahvilleri çöp sınıfında olan) şirketlerde iflas oranı %5´e yükseldi. Şirketlerin borçlarını yeniden finanse etme ve mevcut yükümlülükleri yerine getirme kabiliyetlerine yönelik endişeler tırmanıyor. S&P´ye göre geçen ay 18 iflas oldu. Temerrüt oranı Aralık´taki %4 ve geçen yılki %1´e göre yükselişini sürdürüyor. S&P riskli şirketlerde iflas oranının yıl sonunda %14´e ulaşmasını beklemeye devam ediyor, fakat ekonomik koşullar beklenenden kötü olursa bu oran %19´a kadar çıkabilir. Kredi krizi ve küresel resesyon çoğu şirketin üzerinde baskı oluşturdu, borç ödemelerini yapmak ya da yeniden finansman için ihtiyaç duydukları sermayeye ulaşmaktan yoksun bıraktı. Şirketlerin para bulmada yaşadığı bu sıkıntılar, kredi notlarında düşüşlere neden oluyor: Ocak´ta 6 şirketin notu yükselirken, 85´ininki düştü; bu da Ocak 2008´de 41 olan rakamın iki katından fazla.

(Murat ARIN – 08.02.09)