Koç Holding CEO’su Bülent Bulgurlu bin 234 lira, Sabancı Holding CEO’su bin 100 lira maaş alıyor. Ama emekli maaşı olarak…

07.01.10

Forbes Türkiye - Ocak 2010
Özer Turan
ozer.turan@forbes.com.tr

Koç, Sabancı, Doğuş, Eczacıbaşı ve Zorlu… Türkiye’nin en büyük beş holdinginin büyüklükleri dışında ortak bir noktaları daha var. Tecrübeye inanıyor olacaklar ki hepsinin profesyonel yönetimin tepe koltuğunda emekliler oturuyor. Evet, Türkiye’nin en büyük beş holdingini emekli CEO’lar yönetiyor. Üstelik sadece büyük holdingleri değil... Enka İnşaat, Arçelik, Tofaş, Migros, Finansbank ve Denizbank’ta da son kararları SSK emeklileri veriyor.

Binlerce lira ücret ve prim aldığı bilinen CEO’ların en azından görev başındayken emekli maaşlarını pek umursamalarına gerek yok. Zira aldıkları emekli maaşları standartlarının bir hayli altında. Nisan 2009’da açıklanan 2008 gelir vergisi rekortmenleri arasında, 3,7 milyon lira gelir vergisi ödeyerek 20’inci sırada yer alan Koç Holding CEO’su Bülent Bulgurlu ne kadar takip ediyordur bilinmez ama sadece bin 234 lira emekli aylığı alıyor. Emekli aylığı rekoru Finansbank Grup CEO’su Ömer Aras’a ait. Aras’ın aylığı bin 750 lira. Finansbank’tan aldığı maaşsa bordrosuna birçok CEO’da olduğu gibi aylık kazanç üst limiti olan 4 bin 504 lira olarak yansıyor. Yaklaşık 1,5 milyar dolarlık piyasa değerine sahip Tofaş’ı yöneten Ali Pandır ise 744 liralık emekli maaşıyla yetiniyor. 

Maaşlarını PTT şubelerinden alıyorlar

Ziraat Bankası, Vakıflar Bankası ve PTT şubelerinin önünde oluşan maaş kuyrukları herkes için oldukça sıradan görüntülerdi. Çünkü sayıları Kasım 2009 itibariyle dokuz milyona ulaşan emeklilerin maaşlarını alabilecekleri başka bir alternatifi yoktu. Ta ki Nisan 2009’a kadar. Sosyal Güvenlik Kurumu’nun bu tarihte yürürlüğe koyduğu uygulamayla 23 özel banka da emekli maaşı ödemesi yapma hakkına kavuştu.

Ancak FORBES’un emekli CEO’lar listesinde bir gariplik var. Emekli maaşı alan CEO’ların yönettiği şirketlerin birçoğunun aynı zamanda banka iştirakleri de var. Koç, Doğuş ve Sabancı banka sahibi olan gruplardan. Denizbank CEO’su Hakan Ateş ve Finansbank Grup CEO’su Ömer Aras’sa doğrudan banka yönetenlerden. Yine de hiçbir CEO emekli maaşını kendi bankasından almıyor. Koç Holding CEO’su Bülent Bulgurlu, Enka İnşaat Genel Müdürü Haluk Gerçek ve Finansbank Grup CEO’su Ömer Aras, emekli maaşını PTT aracılığıyla almayı tercih eden yöneticilerden. Sabancı Holding CEO’su Ahmet Dördüncü, Denizbank CEO’su Hakan Ateş, Koç Grubu şirketlerinden Arçelik’in CEO’su Aka Gündüz Özdemir ve Tofaş CEO’su Ali Pandır aynı grupta yer aldıkları banka yerine Ziraat Bankası müşterisi olmayı seçmişler. Garanti Bankası’nın sahibi Doğuş Holding’in CEO’su Hüsnü Akhan ve Migros CEO’su Bülent Özaydınlı ise Vakıflar Bankası ile çalışmayı tercih ediyor. Bu durumun iki gerekçesi olabilir. Birincisi alışkanlık. İkincisiyse durumun farkında bile olmamak.

Her an emekliye ayrılabilirler

Emeklilik için gerekli prim gün sayısı ve yaş haddine ulaşmasına rağmen emekli olmamayı seçen CEO’ların sayısı da az değil. Örneğin 2009 Nisan’ında Koç Holding CEO vekilliği görevine getirilen ve aynı zamanda holdingin otomotiv grubunun da yönetimini yürüten Turgay Durak istediği an emekli olabilecek yöneticilerden. Gelecekte Koç Holding CEO’su olacağına kesin gözüyle bakılan Turgay Durak, 57 yaşında ve 2009 Kasım itibariyle 12 bin 106 prim gününe sahip. Durak’ın emeklilik işlemlerini hemen başlatması durumunda alacağı emekli aylığı bin 52 lira düzeyinde. Borusan Holding CEO’su Agah Uğur da hemen başvurması halinde bin 380 lira emekli maaşı alabilecek. Tabii prim sayısı dolsa bile emeklilik yaşını bekleyen CEO’lar da var. İlk kez 1988 yılında sigortalı olan 43 yaşındaki Doğan Holding İcra Kurulu Başkanı Mehmet Ali Yalçındağ, 14 bin 640 gün prime sahip. Yalçındağ, prim gün sayısını doldursa da emeklilik için 50 yaşına gireceği 2017 yılına kadar beklemek zorunda. Yaçındağ bugün 50 yaşında olsaydı yaklaşık bin lira emekli maaşı alacaktı. Vodafone CEO’su Serpil Timuray da prim gün sayısını doldurmasına rağmen emeklilik hakkı kazanacağı 45 yaşının dolması için 2014’ü beklemek zorunda.

Ne kadar maaş alacaklar?

Sosyal Güvenlik Uzmanı Ali Tezel, prim gün sayısını doldurduğu halde emekli olmayan sigortalıların aylık kazançlarının 3 bin liranın üzerinde olması durumunda daha sonra yüksek bir maaşla emekli olabileceklerini söylüyor. CEO’ların aylık kazançları üst limit olan 4 bin 405 liradan yatırılıyor. Bu durumda Tezel’in dikkat çektiği avantajdan emekliliklerini erteleyen bütün CEO’lar yararlanacak gibi görünüyor. Kim bilir belki de emekliliklerini geciktiren CEO’lar plazaları boşaltıp gerçekten “emekli” olacakları günü bekliyorlardır.

Emekli CEO’lar ne kadar alıyor?

Türkiye’nin en büyük şirketlerinin her birinin başında bir emekli oturuyor.

Emekli çağındaki CEO’lar ne kadar alacak?

Citibank, HSBC, Vodofone, Unilever… Yabancı şirketler de emeklilik çağındaki CEO’ları tercih ediyor.

Kaynak: Forbes