Dünya devi şirketlerin üst düzey yöneticileri nasıl bir lider olduklarını atlar aracılığıyla öğreniyor. Microsoft, Vodafone, HP gibi şirketlerin uyguladığı atlarla liderlik eğitimi, Türkiye’de de trend bir kişisel gelişim aracı olmaya aday

Ä°Åž'TE Ä°NSAN – 08.03.09
Onur UYSAL
Onur.uysal@sabah.com.tr

Nasıl bir lider olduÄŸunuzu ne yönettiÄŸiniz ÅŸirketin bilançoları, ne sahip olduÄŸunuz parlak diplomalar ne de parlak kariyeriniz gösteriyor. Kontrolü seven bir yönetici misiniz yoksa gidiÅŸatı uzaktan izlemeyi mi tercih ediyorsunuz? Çalışanlarınızla iliÅŸkinizde mesafeden yana mısınız yoksa sınırları kaldırmaktan yana mı?
Dünyanın dev ÅŸirketlerinin yönetim kademelerinde oturan liderler bu soruların cevabını artık atlarda arıyor. Yöneticilerinin ne kadar ‘lider’ olduÄŸunu görmek, yönetme ve idare etme becerilerini geliÅŸtirmek isteyen birçok ÅŸirket de atlar aracılığıyla çalışanlarını manejde sınıyor. Yurtdışında önemli bir pazarı olan ve yöneticilere yönelik hazırlanan ‘atlarla liderlik’ programı, Türkiye’de de gözde bir geliÅŸim ve eÄŸitim aracı olmaya aday. Farklı ülkelerden üst düzey yöneticilerin Amerika’ya giderek bu kiÅŸisel geliÅŸim programına katılmasıyla baÅŸlayan akım, Yay EÄŸitim ve Danışmanlık ÅŸirketinin yöneticilere yönelik hazırladığı programla Türkiye’ye de gelmiÅŸ oldu. HP, PricewaterhouseCoopers, Vodafone, Shell, P&G, Nokia, Mercedes-Benz ve Microsoft gibi dünya devleri tarafından yöneticilerine uygulanan atlarla liderlik eÄŸitimleri, önderlik etme, engelleri aÅŸma, ikna etme gibi becerileri geliÅŸtirmeyi amaçlıyor. Özellikle yöneticilere yönelik koçluk programıyla tepe yönetimdeki liderlere, kusursuz iletiÅŸim kurma yeteneÄŸi kazandırılmaya çalışılırken, unvan ve pozisyonlar bir kenara bırakılıyor ve “canlı” olarak bir liderlik deneyimi yaÅŸatılıyor.  Yay EÄŸitim ve Danışmanlık ÅŸirketinin kurucu ortağı Yücel Kosal, yaklaşık 30 ülkeden 50’den fazla merkezde verilen atlarla liderlik eÄŸitiminin Türkiye’deki tek sertifikalı eÄŸitmeni. Uzun yıllar turizm sektöründe yöneticilik yaptıktan sonra kurduÄŸu danışmanlık ÅŸirketinde yöneticilere koçluk hizmeti veren Kosal, Almanya’da aldığı eÄŸitimin ardından programı Türkiye’ye getirmek için yürüttüÄŸü çalışmaları sonuçlandırdı ve atlarla liderlik eÄŸitimini önce Ä°stanbul’da ardından da diÄŸer bölge ve illerde verebilmek için kolları sıvadı.

Atlar özel seçiliyor
Ä°lk olarak Ä°stanbul’da özel bir merkezde eÄŸitimlere baÅŸlayacak olan Kosal, atlarla liderlik eÄŸitimlerinde yöneticilerin insan dışında bir canlıya liderlik etme deneyimi yaÅŸadığını belirtiyor. EÄŸitimler için yine aynı merkezde doÄŸal ortamında yaÅŸayan ve aralarında belirli bir hiyerarÅŸinin olduÄŸu atlar tercih ediliyor. Ä°ki günlük modüller halinde verilen eÄŸitimlere katılan yöneticiler, manej denilen alanlarda atlarla baÅŸ baÅŸa kalıyor ve hem iletiÅŸim kurmadaki becerileri hem de bunu yaparken kullandıkları yöntemler koçlar tarafından izleniyor. Kameraya da kaydedilen bu eÄŸitimler daha sonra koçlar eÅŸliÄŸinde eÄŸitime katılan yöneticilerle birlikte izlenerek deÄŸerlendiriliyor.

“At tarafından takip edilmeniz için sizi bir lider olarak görmesi ÅŸart. Aksi halde atı yerinden bile kıpırdatamazsınız” diyor Yücel Kosal. Ancak bunu yaparken kullandığınız yöntem ve hareketlerinizde nasıl bir lider olduÄŸunuz konusunda ipuçları veriyor. ÖrneÄŸin atı kontrol etmek için kullandığınız ipi ata oldukça yakın bir mesafeden tutmanız, kontrolcü bir lider olduÄŸunuza iÅŸaret ediyor. Ya da atın size gelmesini beklemek yerine önce sizin ata yönelmeniz, insanlarla olan iliÅŸkinizdeki mesafe anlayışına ayna tutuyor. Bu ve bunun gibi birçok göremediÄŸiniz kiÅŸisel özellik, atlarla geçirilen iki gün sonunda ortaya çıkartılıyor. Sonuç olarak da geliÅŸtirilmesi gereken yanlarınız bir rapor halinde sunuluyor.

At korkuyu hissediyor
Liderlik eÄŸitimlerinde niçin atların tercih edildiÄŸine iliÅŸkin soruya Kosal, “Günlük yaÅŸamda korkularımızı ve endiÅŸelerimizi bir maske arkasında gizliyoruz. Ancak atlar son derece duygusal hayvanlar. Bu nedenle maskenin ardındaki korkularınızı hissedebiliyorlar. Atların verdiÄŸi tepkiye karşılık sizin davranış biçiminiz de liderlik vasıflarınızı açığa çıkarır” ÅŸeklinde yanıtlıyor. 
Dünyada da aynı programın yaygın olarak kullanıldığı ülkelerin başında Almanya geliyor. Yine Polonya, Macaristan, Avusturya, Hollanda ve Ä°srail’de de ÅŸirket yöneticilerine aynı programı uygulayan merkezler bulunuyor. Hatta kimi ülkelerde ÅŸirketler, kendi sorunlarına iliÅŸkin kurguladıkları özel simülasyonları atlar aracılığıyla yöneticilerine uygulatıyor. ÖrneÄŸin satış ekibini atlarla liderlik eÄŸitimine gönderen ÅŸirket, çalışanların ‘ikna’ kabiliyetini atlar üzerinden ölçecek programlar oluÅŸturuyor. Kosal, atlarla liderlik eÄŸitiminin özellikle hizmet sektöründe çalışan yöneticiler tarafından tercih edildiÄŸini söylüyor.